Met dertien aanvullende maatregelen gaat de provincie Utrecht aan de slag om de waterkwaliteit verder te verbeteren om zo dicht mogelijk bij de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) te komen. Een conceptversie van het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW is in april met belanghebbenden gedeeld. De inbreng uit de inspraakronde is benut om de maatregelen aan te scherpen. Het definitieve impulsprogramma (pdf, 13 mb) is nu vastgesteld.
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) verplicht lidstaten om uiterlijk eind 2027 de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater op orde te brengen. Ook in Utrecht is dat nog een flinke opgave, want de landelijke Tussenevaluatie (2024) laat zien dat de doelen niet volledig worden gehaald. In Utrecht voldoen de KRW- wateren aan 80 procent van de gestelde normen. In Utrecht geldt de KRW voor vier grondwaterlichamen en zestig oppervlaktewateren.
Dertien aanvullende maatregelen
Met het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW wil de provincie Utrecht de waterkwaliteit verder verbeteren. Gedeputeerde Water en Bodem Has Bakker: “We willen alles op alles zetten om zo dicht mogelijk bij de KRW-doelen komen. Daarom nemen we dertien aanvullende maatregelen om verdere vervuiling van ons grondwater te voorkomen en de waterkwaliteit te verbeteren.”
Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw moet daarom bijvoorbeeld verder omlaag, met name in grondwaterbeschermingsgebieden. Maar ook bedrijven die lozen op het rioolsysteem moeten KRW-proof worden en minder chemische stoffen lozen. Schoon en gezond water is een voorwaarde voor een robuuste ecologie, voor de landbouw, recreatie en voor de productie van drinkwater.
Om de KRW-doelen te halen is ook de inzet van andere overheden nodig. Daarom verwacht de provincie dat gemeenten scherper gaan letten op het rioolsysteem en waterschappen ook hun instrumenten en bevoegdheden inzetten voor het halen van de KRW-doelen. Daarnaast zal de provincie Utrecht de Rijksoverheid aanspreken op verantwoordelijkheden die landelijk geregeld moeten zijn, zoals een passend mestbeleid.
Overzicht maatregelen
Met het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW wil de provincie Utrecht alles op alles zetten om de KRW-doelen 100 procent te benaderen en achteruitgang van de waterkwaliteit te voorkomen. Dat gebeurt door dertien aanvullende maatregelen te nemen. Een greep uit deze maatregelen:
- Verdere beperkingen en verboden voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
- Het herzien van vergunningen bij bedrijven waarvoor de provincie bevoegd gezag is.
- Bedrijfsomschakeling naar niet biologische sierteelt wordt onmogelijk.
- De aanleg van ecologische oevers stimuleren.
Reacties uit inspraakronde verwerkt
In april 2025 is een conceptversie van het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW gedeeld met belanghebbende partijen. Dat waren onder andere waterschappen, drinkwaterbedrijven, gemeenten en natuur- en landbouworganisaties. Uit de reacties blijkt dat het belang van schoon water breed wordt gedeeld en klinkt waardering voor de plannen en inzet van de provincie. In totaal hebben 28 organisaties gereageerd op het impulsprogramma.
Gedeputeerde Bakker: “De reacties uit de inspraakronde hebben geleid tot aanscherping van het programma.” Landbouworganisaties uitten zorgen over de haalbaarheid van enkele maatregelen, met name rond het verbod op gewasbeschermingsmiddelen. De provincie Utrecht wil het gebruik daarvan terugdringen in een tempo dat uitvoerbaar is voor de sector. Bakker: “Na de consultatie is besloten om samen met de sector, drinkwaterbedrijven en waterschappen via een gezamenlijk onderzoek tot feiten te komen over gewasbeschermingsmiddelen en (grond)waterkwaliteit.”
Samen onderzoek doen
Het gezamenlijk onderzoek moet de basis vormen waarop de provincie bepaalt welke gewasbeschermingsmiddelen verboden moeten worden in grondwaterbeschermingsgebieden (impulsmaatregel 2). Een andere wijziging is dat we het uitfaseren van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen in de provincie (impulsmaatregel 3) graag vormgeven in samenwerking met de betrokken partijen, bijvoorbeeld via een convenant.
Vervolg van het KRW Impulsprogramma
De uitvoering van de meeste impulsmaatregelen is gestart, zoals maatregel 8 ‘Vergunningen voor indirecte lozingen worden KRW-proof’. Hiervoor is extra budget vrijgemaakt voor de Omgevingsdienst en wordt samengewerkt met de waterschappen en gemeenten in het actieprogramma indirecte lozingen. Voor vijf andere acties is een wijziging van de Omgevingsverordening provincie Utrecht nodig. Daarvan gaan er nu drie mee in de komende wijziging: maatregel 1, 4 en 13 uit het overzicht. Ook de onlangs gepresenteerde maatregelen uit het Ontwerp- Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) dragen bij aan het behalen van de KRW-doelen.
Met het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW zet de provincie Utrecht een volgende stap om ook de resterende 20 procent van de KRW-doelen te realiseren. Tegelijk blijft ook na 2027 de inzet op schoon en gezond water onverminderd nodig.
Voor persinformatie:
jiri.glaap@provincie-utrecht.nl
06 39 63 21 97
