De provincie Utrecht heeft een evaluatie laten uitvoeren naar de bestuurlijke samenwerking rond het afschot van probleemwolf GW3237m. Na de betrokkenheid van het dier bij meerdere ernstige incidenten, werd deze wolf op 1 december 2025 uit de populatie genomen. Het rapport is opgesteld door Koos Janssen, oud-burgermeester van Zeist. Het bevat naast reflecties ook lessen en aanbevelingen voor vergelijkbare situaties in de toekomst.
De incidenten met GW3237m brachten organisaties en overheden met verschillende verantwoordelijkheden bij elkaar. Voor het evaluatierapport zijn vertegenwoordigers van betrokken partijen geïnterviewd om goed zicht te krijgen op hoe de besluitvorming is verlopen. De evaluatie toont dat provincie en regionale partners handelden in een unieke en moeilijke situatie, met veel druk vanuit media en de maatschappij. Ook waren de bestuurlijke kaders nog in ontwikkeling. Dat betekende dat uitwerking van gezamenlijke werkwijzen en handelingsperspectieven vaak werkenderwijs hun vorm kregen.
GW3237m
In 2023 vestigde de eerste wolf zich in provincie Utrecht. In 2024 ontstond een roedel en namen contacten tussen wolven, honden en mensen toe. Met een van de dieren, GW3237m, namen incidenten toe en steeds ernstigere vormen aan. Na het bijten van een wandelaar in mei 2025 concludeerden onafhankelijk wolvendeskundigen op basis van de richtlijnen uit het IPO Wolvenplan 2025, dat GW3237m een probleemwolf is waarvoor afschot gerechtvaardigd is.
De provincie Utrecht verleende de afschotvergunning op 8 juli, waartegen bezwaar gemaakt werd. De rechter oordeelde op 23 juli echter dat uitvoer van de vergunning mocht starten. Dat gebeurde op 1 augustus 2025. De uitvoer bleek complex door een combinatie van vergunningsvoorwaarden, maatschappelijke aandacht, verstoring in het vergunde gebied en de noodzaak om de juiste wolf te doden. Op 1 december is wolf GW3237m met één schot gedood om 23:10. Hierbij is één van de vergunningsvoorwaarden overtreden doordat het afschot buiten het toegestane tijdsvenster plaatsvond. Het tijdstip was in de vergunning opgenomen om bij daglicht de juiste wolf te kunnen herkennen. Deze overtreding is door de toezichthouder van de vergunning (ODU) beoordeeld als een lichte overtreding volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht.
Unieke situatie
De evaluatie maakt duidelijk dat het komen tot afschot van een wolf nieuw was voor alle betrokken partijen. Landelijk was weinig ervaring met dergelijke incidenten en juridische procedures. Iedere maatregel tegen deze wolf moest zorgvuldig worden onderbouwd, op zowel ecologisch, juridisch als bestuurlijk vlak, omdat wolven beschermde diersoorten zijn.
Naast de inhoudelijke vraagstukken speelden ook maatschappelijke emoties, intensieve mediabelangstelling, juridische procedures en politieke druk een rol. Dit bepaalde de complexiteit van deze casus. Deze wolf bleek een hevig polariserend onderwerp. De aanloop naar de uitname van de wolf, in combinatie met de incidenten, had impact op het welzijn en de ervaren veiligheid van de direct betrokkenen.
Aanbevelingen
Het evaluatierapport adviseert om voor urgente situaties al duidelijke afspraken te hebben over rollen, taken, regie en communicatie. De maatschappelijke dynamiek bleek een bepalende factor voor het functioneren van mensen en samenwerkingsverbanden in deze context. Er lag weliswaar een ambtelijke werkwijze en er was een goed functionerende piketdienst voor bij incidenten, maar over bestuurlijke taken en rollen was nog niet altijd overeenstemming. Hierdoor vervulde de provincie Utrecht een steeds bredere rol.
Het rapport ziet kans om in de toekomst helderder onderscheid te maken tussen wanneer een situatie vooral over natuur gaat en wanneer openbare veiligheid centraal staat. Ook moet de vergunningprocedure sneller kunnen. Aan dit laatste is gewerkt door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, via de Landelijke Aanpak Wolven. Sinds zaterdag 11 juli is de AMvB wolf en goudjakhals van kracht. Deze maatregel moet het mogelijk maken om sneller vergunningen af te kunnen geven. Of dat inderdaad het geval is, zal moeten blijken uit toetsing door de rechter in procedures.
Vervolg
De aanbevelingen uit deze evaluatie helpen om de werkafspraken verder te verbeteren. Dat doet de provincie Utrecht samen met gemeenten, terreinbeheerders, de Faunabeheereenheid, de Omgevingsdienst Utrecht, de Veiligheidsregio Utrecht en andere partners. Gedeputeerde Has Bakker, Faunabeleid en Wolf: “Met deze evaluatie kunnen we in de toekomst beter samenwerken om zo conflictvrij mogelijk met de wolf samen te leven. Daarbij blijft zorgvuldigheid vooropstaan. Het gaat uiteindelijk om de veiligheid van mensen en dieren én om de wettelijke bescherming van de wolf.”
Voor persinformatie:
jiri.glaap@provincie-utrecht.nl
06 39 63 21 97
