Rapportage luchtkwaliteit 2018: lucht in provincie Utrecht opnieuw schoner

De Rapportage Luchtkwaliteit 2018 laat zien dat de luchtkwaliteit dat jaar opnieuw is verbeterd. Dat is belangrijk voor de gezondheid van de mensen die in de provincie Utrecht wonen, werken en recreëren. Om nog meer gezondheidswinst te kunnen boeken, streeft de provincie Utrecht naar de strengere advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Provincie, gemeenten en diverse organisaties op het gebied van schone lucht werken daarvoor samen aan de Uitvoeringsagenda Gezonde Lucht. De regionale partners zijn inmiddels volop bezig met de uitvoering van de maatregelen. Dit is te lezen in de voortgangsrapportage van de Uitvoeringsagenda.

De provincie Utrecht heeft ook dit jaar weer een rapportage over de luchtkwaliteit in de provincie gemaakt. De Rapportage Luchtkwaliteit 2018 laat zien dat de luchtkwaliteit in dat jaar opnieuw is verbeterd. De concentraties gevaarlijke stoffen in de lucht in de provincie Utrecht zijn afgenomen en daardoor nemen de gezondheidsrisico’s van luchtverontreiniging af.

De rapportage over de luchtkwaliteit gaat over 2018, omdat het een doorrekening is voor de provincie Utrecht, gebaseerd op de landelijke rapportage over 2018 vanuit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Schone Lucht (NSL).De monitoringscyclus van het NSL heeft een doorlooptijd van ongeveer een jaar. Gedurende een jaar worden gegevens over de luchtkwaliteit door heel Nederland aangeleverd en verzameld, berekeningen uitgevoerd en de resultaten gerapporteerd. De resultaten van deze landelijke monitoring over 2018 zijn in december 2019 beschikbaar gekomen.

Meer gezondheidswinst te behalen

Hoewel de luchtkwaliteit in de provincie Utrecht dus al veel is verbeterd, veroorzaakt luchtverontreiniging nog steeds gezondheidsklachten. Door de strengere advieswaarden van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) als doel te stellen, kunnen we meer gezondheidswinst behalen. Dit kan alleen door op Europees, landelijk en regionaal niveau samen te werken. Op landelijk niveau werken we samen in het Schone Lucht Akkoord. De provincie Utrecht heeft dit akkoord op 13 januari 2019 mee ondertekend, net als het Rijk, 8 andere provincies en 36 grote gemeenten. Doel van het akkoord is dat er in 2030 vergeleken met 2016 de helft minder mensen ziek worden en overlijden door ongezonde of vervuilde lucht.

Uitvoeringsagenda gezonde lucht: regionale maatregelen in gang gezet

Binnen de regio Utrecht werken gemeenten, kennisinstellingen, belangenorganisaties en burgers samen met de provincie Utrecht aan een gezondere lucht. In de Uitvoeringsagenda Gezonde Lucht  is de ambitie opgenomen om in 2030 te voldoen aan de WHO-advieswaarden en staan de maatregelen beschreven die de regionale partners hiervoor uitvoeren. De maatregelen zijn gericht op verschillende thema’s: verminderen van luchtverontreiniging vanuit mobiliteit, houtrook, landbouw en binnenvaart. Daarnaast willen we verontreiniging breder meten met behulp van sensoren en voeren we een gezamenlijke lobby voor intensievere maatregelen binnen Europa. De Voortgangsrapportage Uitvoeringsagenda Gezonde Lucht laat zien wat de stand van zaken is van deze maatregelen. Deze zijn voortvarend opgepakt: voor vrijwel alle 30 maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren, is de uitvoering in gang gezet en drie daarvan zijn inmiddels afgerond.

Enkele concrete voorbeelden uit de Uitvoeringsagenda zijn:

  • Houtrook: Er is een voorlichtingscampagne gestart om mensen bewust te maken van de overlast door houtrook. Milieu Centraal heeft de bouwstenen geleverd voor de gemeentelijke voorlichting, in nauwe samenwerking met de provincie Utrecht en de pilot-gemeenten Amersfoort, Utrecht en Utrechtse Heuvelrug. Het landelijke Platform Houtrook en Gezondheid heeft dit begeleid. Ter onderbouwing van de campagne zijn de resultaten gebruikt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van de provincie Utrecht, naar de houding en het gedrag van consumenten ten aanzien van houtrook.
  • Kwetsbare doelgroepen: Schone lucht is extra belangrijk voor kinderen en ouderen, of mensen met luchtwegklachten. Bij het Jordan – Montessori Lyceum in Zeist is eind 2019 een pilot met een innovatief luchtfilter gestart. In veel basisscholen is het binnenklimaat niet in orde. Zeker nabij drukke wegen is de concentratie fijnstof en roet dermate hoog, dat het ongezond is om de ramen te openen voor verkoeling. In de pilot worden een luchtbehandelingskast met energiezuinige koeling en een hoogwaardig fijnstof filter getest, ontwikkeld in het kader van het project SchoolVent van TKI Urban Energy..
  • Meten met sensoren: Bewoners en bedrijven kunnen helpen de luchtkwaliteit te meten op meer locaties. Met behulp de ‘snuffelfiets’ brengen inwoners in diverse gemeenten in de provincie gedurende een jaar al fietsend de fijnstofconcentraties op fietsroutes in beeld. Een kastje met sensoren op hun fiets levert realtime data over de concentraties fijnstof waarmee ‘groene’ fietsroutes in kaart worden gebracht.

De provincie faciliteert en ondersteunt daarnaast initiatieven voor meten met sensoren als een vorm van ‘citizen science’ in Amersfoort, Zeist en Bunnik. Zo krijgen we meer kennis over de lokale situatie en worden mensen zich meer bewust worden van schone lucht en hun rol daarin.

De Uitvoeringsagenda Gezonde Lucht wordt dit jaar herijkt. Ook dit gebeurt in samenwerking met de regionale partners. Planning is dat de herijking aan het einde van het jaar gereed is.

Voor persinformatie:
patricia.schalkwijk@provincie-utrecht.nl(030) 258 21 67

Voor algemene vragen over de provincie Utrecht:
info@provincie-utrecht.nl(030) 258 91 11