Twee Utrechtse gemeenten onder verscherpt preventief toezicht

De provincie plaatst de gemeenten Montfoort en Woudenberg in 2021 onder het verscherpte preventieve toezicht. Dat betekent dat zij hun 'begroting' voor 2021-2024 niet sluitend hebben en voor bepaalde uitgaven toestemming moeten vragen aan de provincie. Alle gemeenten moeten in hun begroting laten zien dat ze de jaarlijkse terugkerende lasten kunnen betalen met de vaste inkomsten die ze hebben. Van de 26 gemeenten in Utrecht zijn de gemeenten Montfoort en Woudenberg hier niet in geslaagd.

munten en geld

"De laatste jaren zijn de uitgaven voor de jeugdzorg en de WMO fors gestegen voor gemeenten. Doordat de gemeenten hiervoor geen extra inkomsten krijgen, is het voor hen steeds moeilijker geworden om het totale financieel plaatje op orde te krijgen", aldus gedeputeerde Robert Strijk. "We begrijpen van diverse gemeenten dat zij hun financiële toekomst somber inzien met de uitdagingen die hen nog te wachten staan. We maken ons dan ook echt zorgen."

Montfoort

De gemeente Montfoort verwacht de komende vier jaar tekorten. De inkomsten van de gemeente zijn niet voldoende om de geplande uitgaven te bekostigen. Om te voorkomen dat de financiële situatie van de gemeente verergert, moet de gemeente de financiën op orde brengen en met een financieel herstelplan komen. Tot die tijd staat de gemeente onder verscherpt preventief toezicht. Dit betekent dat gemeente alleen nieuwe verplichtingen mag aangaan met toestemming van de provincie.

Woudenberg

Ook in Woudenberg zijn de uitgaven in het sociaal domein (o.a. jeugdzorg) sterk gestegen waardoor er een tekort is ontstaan. "We moeten maatregelen nemen, die voelbaar zullen zijn voor onze inwoners, zo vertelt wethouder Vlam, daarom willen we deze maatregelen in overleg met onze inwoners, maar ook met zorgprofessionals, maatschappelijke partners onderzoeken. Dit bereiken we met een bezuinigingsdialoog". De provincie begrijpt dat de gemeente het liefst voor maatregelen kiest waar veel inwoners het mee eens zijn. De verhoging van de OZB, één van de maatregelen, gaat al in 2021 in. De opbrengsten van de bezuinigingsdialoog worden pas later verwerkt. Het gevolg daarvan is dat de begroting 2021 nog 'rode cijfers' laat zien en de gemeente Woudenberg nu dus onder preventief toezicht komt.

Vijfheerenlanden

Anders dan de gemeenten Woudenberg en Montfoort, heeft de gemeente Vijfheerenlanden een sluitende begroting voor de komende jaren. Echter, door de zeer recente juridische uitspraak van het Gerechtshof die grote materiële en financiële consequenties heeft voor de gemeente Vijfheerenlanden, willen wij de komende dagen eerst in gesprek met het college van B&W en eventueel de gemeenteraad van de gemeente om te spreken over het toezichtsregime. Pas daarna en voor 31 december komen wij tot een oordeel.

Beeld vanuit financieel toezicht

Gedeputeerde Staten hebben de taak vanuit de gemeentewet om te beoordelen of de begroting van de gemeenten op orde is. "Het kan lijken alsof er niet zoveel aan de hand is, immers 24 van de 26 gemeenten zijn er in geslaagd een sluitende begroting vast te stellen. Maar we hebben gemerkt dat veel gemeenten erg veel moeite hebben hun begroting rond te krijgen", verduidelijkt gedeputeerde Strijk.

Gemeenten zetten zogenoemde spaarpotjes in voor de tekorten in de jeugdzorg of langdurige zorg, waardoor er soms geen geld meer is voor andere voorzieningen, zoals het zwembad of onderhoud van groen. Door dit soort besluiten houden gemeenten weliswaar de uitgaven en inkomsten in evenwicht, maar teren ze wel in op hun reserves. Een aantal gemeenten kiest er voor om de inwoners meer woonlasten te laten betalen, zoals de OZB. In het algemeen is het beeld dat er voor gemeenten weinig geld overblijft voor nieuwe voorstellen en ook noodzakelijke investeringen.

De provincies hebben het afgelopen jaar over dit probleem gesproken met de minister van Binnenlandse Zaken en de Tweede Kamer. Het gaat de provincies daarbij niet alleen om de harde cijfers, maar vooral ook om het verhaal daarachter. In februari 2021 zullen de gezamenlijke provincies onderzoeken welke gevolgen deze financiële problemen kunnen hebben.

Meer informatie

Voor persinformatie:
saida.ahyad@provincie-utrecht.nl 06 21 32 99 55

Voor algemene vragen over de provincie Utrecht:
info@provincie-utrecht.nl030 258 91 11