Utrechtse dorp Zeist vindt bruisend centrum opnieuw uit

Aan de Slotlaan, de hoofdwinkelstraat van Zeist, is het een drukte van belang. Mensen gaan winkel in, winkel uit of strijken neer op één van de vele terrassen. Het beeld oogt als vanouds, maar hier en daar ontsieren verlaten winkelpanden het straatbeeld. De toename van online winkelen zorgde al eerder voor het wegvallen van detailhandel en de coronacrisis versnelt dat proces. Dit speelt in veel dorpskernen en stadsharten. Ook horeca, cultuur, recreatie en toerisme staan daardoor onder druk, want wie wil een centrum bezoeken waar winkelstraten ogen als treurige gatenkaas? Hoe houden we het centrum bruisend? Dat is de vraag die inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeenten en provincie bezighoudt. 

vitale binnensteden

De gemeente Zeist gaat een aanvraag indienen voor subsidie van de provincie Utrecht om de vitaliteit van haar dorpskern te versterken. Hiermee kan de gemeente samen met ondernemers en vastgoedeigenaren een plan maken om het centrum nieuw leven in te blazen en toekomstbestendig te maken. Een eerste slag is al een aantal jaren geleden gemaakt. Toen is met subsidie van de provincie een gebiedsregisseur aangetrokken die met de partijen al goede stappen richting een levendige dorpskern heeft gezet. 

De huiskamer van Zeist

Ieke Roelofs, accountmanager Bedrijven bij de gemeente Zeist: “We hebben de basis hier al op orde, met een gezellig winkelgebied, veel groen, leuke horeca en terrassen, winkels die je niet overal aantreft en bankjes en pleintjes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Maar om ‘de huiskamer van Zeist’ toekomstbestendig te maken is meer nodig: een compactere kern, nog meer samenwerken met kunst en cultuur, culturele en andere evenementen, het uitdragen van de historie van Zeist en het uitbreiden van de ontmoetingsplekken. Een intensieve samenwerking met de ondernemers en de vastgoedeigenaren is daarvoor nodig èn een gezamenlijk plan. Het vergroten van de betrokkenheid van vastgoedeigenaren bij het centrum is daarbij stap één. Het compact maken van het centrum als winkelgebied vraagt bijvoorbeeld van winkeleigenaren buiten het kernwinkelgebied om na te denken over een andere functie van hun pand zoals wonen. De gemeente wil daarbij helpen met een soepel vergunningenproces.”

Ieke Roelofs
Foto: Ieke Rolofs, accountmanager gemeente Zeist

Aantrekkelijk centrum

Goed functionerende binnensteden en dorpskernen zijn essentieel voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en daarmee voor de economie. Ondernemers en vastgoedeigenaren moeten daarom de kans krijgen het centrum opnieuw uit te vinden. De provincie Utrecht hecht veel waarde aan de sociale functie van een winkelgebied. Mensen kunnen elkaar ontmoeten, samen winkelen of met elkaar afspreken in de horeca. Daarnaast is een levendig centrum goed voor de economie en levert het banen op. Met de subsidie helpt de provincie Utrecht ondernemers en gemeenten om hun centrum aantrekkelijk te houden en leegstand tegen te gaan.

Om ‘de huiskamer van Zeist’ toekomstbestendig te maken is meer nodig

Ieke Rolofs, accountmanager gemeente Zeist

Nieuw elan

Hoe willen Zeister ondernemers en vastgoedeigenaren hun dorpskern nieuw elan geven? Ingrid Hullegie, eigenaresse van lingeriezaak La Femme en vastgoedeigenaar Martijn Bremmer, bestuurslid bij de centrummanagement-organisatie Hart van Zeist en eigenaar van meerdere panden op de Slotlaan, geven hun visie. Bremmer zit aan tafel bij de gemeente om een plan maken voor een toekomstbestendige dorpskern, Hullegie is voormalig voorzitter van de centrumondernemers en heeft een groot ondernemersnetwerk in Zeist. 

Ingrid Hullegie
Foto: Ingrid Hullegie, eigenaresse van lingeriezaak La Femme

Van place to buy, naar place to be 

Bremmer: “Je wil toewerken naar een compact, gevuld dorpshart met terrasjes, winkels, evenementen, ruime trottoirs, weinig verkeer, veel groen; een fijne plek met een eigen identiteit. We moeten daarom ook bedenken wat Zeist wil zijn. Nu is het een dorp van de hoger opgeleide rode ribbroek. Dat imago moet om.” Van place to buy, naar place to be is een veel gehoorde kreet. Hullegie kan zich hierin vinden. “Maak Zeist uniek zou ik zeggen. Je gaat naar Gouda voor de kazen en naar Zeist voor het historisch centrum. Hier liep vroeger een tramlijn van de Slotlaan naar Slot Zeist, herstel die weer in oude glorie en organiseer ritjes van het centrum naar het Slot. Ik ken geen plek waar een Slot zo dicht bij het centrum ligt, doe er wat mee! Maak van Zeist een beleving met historie snuiven, winkelen en lekker eten.” 

Transformatie

Een mooi beeld, maar hoe bereik je dat? Bremmer: “Er zijn nu nog te veel winkels, dus winkeliers moeten verleid worden om te kijken naar een centrale plek. De huren zijn op die locatie door de leegstand veel betaalbaarder geworden. Vastgoedeigenaren moeten hun winkelpanden buiten het centrum transformeren tot woning of een andere functie zoals horeca geven. In de aanloopstraten naar het winkelgebied zijn al veel vergunningen hiervoor verstrekt. Het pand van de V&D staat bijvoorbeeld al jaren leeg, daar zou je een grote fietsenstalling in kunnen maken. Deze aanpak heeft er de afgelopen jaren al voor gezorgd dat Zeist de leegstand in het centrum heeft gehalveerd en de beleving is daardoor veranderd. De terrassen en unieke winkeltjes die zijn ontstaan aan de Slotlaan, de hoofdwinkelstraat van Zeist geven een goede sfeer.”

Martijn Bremmer
Foto: Martijn Bremmer, bestuurslid bij de centrummanagement-organisatie Hart van Zeist

Samenwerken

Ook Hullegie is positief, maar ziet verbeterpunten. Haar lingeriezaak verhuisde onlangs naar de Slotlaan. “Het publiek komt volop, sinds de winkel weer open is. Inwoners willen niet massaal online shoppen, ze willen een praatje maken, zelf de stoffen voelen, elkaar ontmoeten en dingen beleven. Om dat op termijn zo te houden moeten we goed samenwerken. Neem de populaire jaarlijkse beeldenroute van het centrum tot Slot Zeist. Er liggen boekjes in de winkels en bij sommige winkels staat kunst in de etalage, maar de ondernemers kunnen veel uitgebreider betrokken worden.” Roelofs onderschrijft dit: “Cultuur is belangrijk voor een goed functionerend centrum. Dit is inderdaad een punt waar we winst kunnen boeken door beter samen te werken.”

Cultuur is belangrijk voor een goed functionerend centrum

Martijn Bremmer, bestuurslid bij de centrummanagement-organisatie Hart van Zeist

Regiofunctie

Naast samenwerking pleit Hullegie voor een goede bereikbaarheid van het centrum en betere parkeergelegenheid: “Zeist heeft een regiofunctie door de vele speciaalzaken zoals een notenzaak en sportspecialist waarvoor mensen uit de verre omgeving komen en La Femme zelf, met een breed assortiment. Nu is voor mensen van buiten soms niet duidelijk aangegeven waar het centrum is en waar je kan parkeren. Een puntje om mee te nemen.”

Utrechtse dorp Zeist vindt bruisend centrum opnieuw uit.

Lange adem

Bremmer: “Het is een zaak van de lange adem, ik vermoed dat we pas over een jaar of 15 een toekomstbestendige kern hebben. Daarbij moeten we koersen op deskundigheid. Laat experts hun visie geven op wat moet gebeuren en laat de gemeente faciliteren. Kijk ook naar goede voorbeelden: Welke transformaties zijn succesvol en waarom? Welke ondernemers doen het goed? En last but not least; vraag de bewoners wat ze willen. Waar heeft de Zeistenaar behoefte aan?” Roelofs vindt dat ook belangrijk: ‘De gemeente heeft de afgelopen jaren een paar keer enquêtes afgenomen onder bezoekers. Dat zijn mensen uit Zeist, maar ook van buiten. De stichting Hart van Zeist heeft klanten van de winkeliers bevraagd over het centrum. Alles bij elkaar hebben we best een beeld. Met de ondernemers en vastgoedeigenaren willen we nadenken over hoe we de plannen gaan vormgeven.”

Voor persinformatie:
Jytte.reichert@provincie-utrecht.nl 06 18 54 01 37