Sinds een jaar ziet de Vlierstraat in Wijk bij Duurstede er anders uit. Zeven gevels kregen een make-over. Tijdens de ‘geveltuinenburendag’ staken bewoners hun handen uit de mouwen én in de aarde om een geveltuintje voor hun woning aan te leggen. Bewoner Marjolein Cremer is een jaar later nog steeds blij dat ze meedeed: “Het hele straatbeeld is veranderd en het gonst van de bijen.”
Een jaar geleden lag er een flyer bij Marjolein in de brievenbus: “of mijn buren en ik een geveltuintje wilde aanleggen”. Ze twijfelde geen seconde. Want los van de mooie begroeiing aan het plein, vond ze haar straat in het centrum van de stad best kaal. “Als mens kunnen we niet zonder groen. Het helpt tegen hitte in de zomer, je wordt er vrolijk van en het is bovendien goed voor de insecten. Zelf heb ik een klein achtertuintje en geen voortuin. Nu heb ik een klein tuintje tegen de gevel, dat vind ik te gek. Het is echt een cadeautje.”
De geveltuinendag was een initiatief van de provincie Utrecht, in samenwerking met de gemeente Wijk bij Duurstede. Met dit initiatief willen we de stad vergroenen. De Natuur- en Milieufederatie Utrecht (NMU) voerde het plan uit. Zij zorgde voor planten, grond en gereedschap om de geveltuinen aan te leggen.
Samen planten en lunchen
Marjolein meldde zich uiteindelijk samen met zes andere buren aan. En in het najaar was het tijd voor de geveltuinendag: het moment om de tuintjes aan te leggen.
Na koffie, thee en koekjes kreeg de buurt instructies en gingen ze met hulp van medewerkers van de NMU aan de slag. De één zaagde tegels, de ander boorde gaten in de muur voor de klimrekken en overal zetten de deelnemers planten in de grond.
Marjolein: “Het was zo gezellig. In de pauze hebben we met z’n allen geluncht. Een buurman had loempia’s gehaald op de markt, ik maakte een salade en weer een ander zorgde voor broodjes. Een gezin dat zich niet had aangemeld, maar even kwam kijken, werd zo enthousiast dat ook zij ter plekke nog een geveltuintje kregen.”
De straat is groener en het gonst van de bijen.
Meer contact met buren
Wat Marjolein vooral leuk vindt, is dat er meer contact is ontstaan tussen buurtgenoten. “Laatst liep er een vrouw voorbij met twee hondjes en ze vond het er zo gezellig uitzien. Iedereen geniet mee. Met een aantal buren heb ik nu ook meer contact, we hebben het regelmatig over onze tuintjes.”
En dat vindt Wouter Rekké goed om te horen. Hij is beleidsadviseur Klimaatadaptatie & Water bij de gemeente Wijk bij Duurstede en hielp bij het organiseren van de actie. “Dat contact was - naast het verhogen van de biodiversiteit en het verminderen van hitte - een belangrijke reden om deze actie samen te organiseren.”
50 nieuwe geveltuinen in vijf gemeenten
Eerder deed Wijk bij Duurstede met meerdere gemeenten al mee aan het NK Tegelwippen. Wouter: “Toen de provincie met de geveltuinendag kwam als extraatje, zeiden we als gemeente meteen ja. Door beperkte ruimte is het lastig om de binnenstad te vergroenen. Een geveltuin is dus een mooie manier om dat met steun van de provincie toch voor elkaar te krijgen.”
Niet alleen in Wijk bij Duurstede konden bewoners geveltuinen aanleggen: in totaal deden vijf gemeenten mee. Met als resultaat ruim vijftig nieuwe geveltuinen in versteende straten. Deze ervaring helpt gemeenten om de komende jaren slimmer samen met bewoners te vergroenen.
Het tuintje redt zichzelf
De geveltuintjes in de Vlierstraat zijn ondertussen enorm gegroeid en bieden een thuis aan de bijen en hommels. Marjolein: “Het onderhoud valt reuze mee. Het enige wat ik doe is water geven. Maar als het genoeg regent, redt het tuintje zichzelf en hoef ik er niets aan te doen. De jasmijn die tegen het klimrek is geplaatst heeft prachtige witte, geurende bloemen. Echt een feestje voor mijn deur.”
Met een aantal buren heb ik nu meer contact, we hebben het regelmatig over onze tuintjes.
Groene plannen
Vanuit de gemeente Wijk bij Duurstede zijn er genoeg plannen voor meer groen. Zo krijgen inwoners hulp van coaches bij het vergroenen van hun eigen voor- of achtertuin. Want een groene tuin is ook een koele tuin. Wouter: “Het idee erachter is dat je warmte die niet binnenkomt, ook niet buiten hoeft te houden. Zeker met een warme zomer is dat fijn.” Ook is Wouter bezig met plannen om inwoners versteende openbare plekken samen met de gemeente te laten vergroenen. “Als gemeente wil je natuurlijk van alles, maar het is extra mooi als plannen vanuit inwoners zelf ontstaan.”
Leg jij ook een geveltuin aan?
Wil jij zelf een geveltuin aanleggen? Juist het najaar is hier een geschikte periode voor. Download gratis de Utrechtse Geveltuinengids. Daarin staat aan welke eisen een geveltuin moet voldoen, welke planten geschikt zijn en nog veel meer handige tips. Ook geschikt voor kleine voor- of achtertuinen!
Over de geveltuinburendagen
De geveltuinburendagen zijn onderdeel van de Agenda Natuurinclusief van provincie Utrecht 2026-2030. Hieronder vallen meer initiatieven om de stedelijke biodiversiteit te versterken en bewoners te betrekken bij het vergroenen van hun versteende omgeving. Met dit programma werken we aan een natuurinclusieve samenleving waarin natuur altijd onderdeel is van hoe we wonen en iedereen natuur in de buurt kan ervaren, ook buiten de natuurgebieden.