“Als je hier ’s avonds over de Markt loopt, dan voel je meteen: dit leeft. Met al die lichtjes, de schaatsbaan en mensen die elkaar tegenkomen”, zegt stadsregisseur Theo van de Kamp. En dat gevoel is geen toeval. In Wijk bij Duurstede werken ondernemers, gemeente en organisaties al een paar jaar samen aan een vitale binnenstad: een plek die uitnodigt om te komen, elkaar te ontmoeten en te blijven. De samenwerking werd versterkt met subsidie van de provincie Utrecht. Als een zetje om samen te denken én te doen. Wat daarna ontstond, wordt nu gedragen door de stad zelf.
Theo van de Kamp is sinds 2023 stadsregisseur in Wijk bij Duurstede. “Ik wist eigenlijk helemaal niet wat een stadsregisseur was,” zegt hij lachend. “Maar één ding was duidelijk: er moest iemand komen die partijen en ideeën bij elkaar brengt.” Zijn rol kwam voort uit activiteiten die de gemeente in gang heeft gezet met steun van de provinciale subsidieregeling Versterking Vitale Binnensteden en Dorpskernen. De regeling hielp gemeenten hun centrumgebied toekomstbestendig te maken in de coronaperiode, toen winkels en horeca onder druk stonden.
Beleving van de stad
Het project resulteerde in een Plan Versterking Vitaliteit (binnenstad) met daarin concrete ideeën om de beleving van de stad te verbeteren. “Maar een rapport verandert niets als niemand het oppakt,” zegt Theo. Daarom ging hij de stad in. Hij sprak met honderden ondernemers, in het centrum, op bedrijventerreinen en in andere delen van de stad. “Dan hoor je waar het schuurt, maar vooral ook waar de energie zit.”
Wanneer het schuurt, blijven we kijken hoe het wél kan
Ondernemen met lef
Die energie voelt ook Maurits Bentum, chef en eigenaar van Mau’s Bistro. Hij maakte als ondernemer de coronaperiode mee. “Wij hebben toen juist kansen gezocht en met een foodtruck iets nieuws opgezet,” zegt hij. “Maar ik zag ook hoe lastig die tijd was. Juist dan helpt het als je als stad investeert in samenwerking en een sterk centrum.”
Maurits staat zelf in de keuken en op de vloer. “Je voelt meteen of een centrum leeft. In het weekend is het druk, maar ook doordeweeks gebeurt er genoeg. Mensen komen hier om te eten, te winkelen, elkaar te ontmoeten.” Tegelijk is hij realistisch. “We zijn een kleine stad. Als hier iets leeg komt te staan, zie je dat meteen.” Juist daarom vraagt ondernemen volgens hem lef. “Je investeert in een concept, in mensen en in kwaliteit, zonder zeker te weten hoe het uitpakt.”
Zonder risico verliest een stad zijn dynamiek
Van idee naar actie
De samenwerking in de stad werd de afgelopen jaren steeds concreter. Vanuit de subsidie ontstond niet alleen een visie, maar ook een manier van werken: korte lijnen, vaste overleggen en iemand die overzicht houdt. “Mijn rol is signaleren en verbinden,” zegt Theo. “Zorgen dat ideeën niet blijven hangen, maar omgezet worden in actie.”
Die manier van werken merkt Maurits ook. “Theo komt langs, drinkt koffie, luistert. Soms als stadsregisseur, soms gewoon als gast. En als je iets bij hem aankaart, gebeurt er ook wat.”
Tussen reuring en realiteit
Die samenwerking wordt vooral zichtbaar bij evenementen. Theo: “Tijdens WIJK725, het jubileumjaar waarin Wijk bij Duurstede 725 jaar stadsrechten vierde, kwamen er meer dan veertig evenementen bij, naast de vaste agenda. Deze werden grotendeels georganiseerd door inwoners en ondernemers zelf.”
Maurits vult trots aan: “Een van de blikvangers was Wijk aan Tafel. Een lange tafel op de Markt, met zo’n 150 gasten en acht gangen. Allemaal verzorgd door lokale horecaondernemers, waaronder ikzelf. Zulke initiatieven laten zien hoe levendigheid ontstaat: vanuit de stad en samen!”
Ook in december komt alles samen. De schaatsbaan op de Markt, de Sinterklaasuittocht, de kerstmarkt en de heropening van Museum Dorestad zorgen voor reuring. Tegelijk schuurt het soms. Bouwprojecten, bereikbaarheid en regelgeving rond evenementen zetten druk op ondernemers.
Juist dan is het belangrijk dat we blijven kijken hoe het wél kan
Blijven bouwen aan wat werkt
“De komende jaren focussen we op vasthouden wat werkt en bouwen we verder aan een aantrekkelijk centrum. Betere afstemming van evenementen, sterkere communicatie, aandacht voor lokaal koopgedrag en duurzaamheid spelen daarin een rol,” zegt Theo. Ook Maurits kijkt naar de toekomst van zijn zaak. “Ik wil blijven vernieuwen en verrassen. Met kleine evenementen, nieuwe ideeën en vooral door kwaliteit te leveren. Zodat mensen hier graag blijven komen.”
Vanaf 2026 wordt de rol van stadsregisseur volledig betaald vanuit het Ondernemersfonds. De gemeente gaf met de provincie het startschot. Nu nemen ondernemers het eigenaarschap over. Theo: “Samen met de ondernemers én inwoners kijken we steeds waar behoefte aan is.”
Ook aan de slag met vitaliteit?
De provincie Utrecht ondersteunt gemeenten en gemeenschappen bij het versterken van hun kernen. Speciaal voor kleinere kernen is de subsidieregeling Vitale Kernen beschikbaar. Dé manier om te starten met initiatieven om een stadscentrum aantrekkelijker te maken.
Meer weten? Ga naar het Subsidieloket op provincie-utrecht.nl en ontdek wat er mogelijk is.