“Soms weten we vier uur van tevoren dat we in actie moeten komen, maar het kan ook pas een uur van tevoren duidelijk zijn.” Als de gladheidscoördinator besluit dat het tijd is, gaat het snel: chauffeurs worden wakker gebeld en binnen drie uur zijn alle provinciale wegen en fietspaden gestrooid.
“Zout werkt pas als het ingereden wordt. Daarom strooien we niet te vroeg op de avond, maar juist in de laatste uren van de nacht, vlak voordat mensen de weg op gaan.” Aan het woord is Brigitte ter Hoeven, contractbeheerder bij de provincie. Zij loopt al jaren mee in de wereld van gladheidsbestrijding. De wintermaanden ziet ze als een jaarlijkse marathon. Zij zorgt er met het hele team voor dat de provincie Utrecht iedere winter genoeg zout heeft om de wegen en fietspaden te strooien. Ze regelt de juiste hoeveelheid strooiwagens en onderhoudt het contact met de aannemer.
Terwijl de meeste mensen nog slapen, begint bij onze steunpunten in De Meern en Huis ter Heide de werkdag al. Hier ligt het strooizout, staan de strooiwagens en strooiploegen klaar om onze regio in te gaan als er gladheid wordt verwacht. Het is van het grootste belang zo goed mogelijk in te schatten wanneer die komt. Ter Hoeven: “Iedere dag volgen we nauwlettend de voorspellingen van weerbureau Infoplaza,”
Van schip tot strooier
De reis van het strooizout begint aan het water. Per schip arriveert al het strooizout voor de hele provincie aan de Sophialaan in Utrecht, waar enorme bergen klaarstaan voor transport. Grote vrachtwagens brengen het dan naar De Meern en Huis ter Heide. Er ligt 2200 ton zout in onze zoutopslagen klaar voor deze winter. “Maar dit gaat niet direct zo de weg op. We maken eerst in een grote menginstallatie pekel: dat is een combinatie van droog zout en water. Dat hecht beter aan het asfalt en maakt precies doseren mogelijk."
We nemen precies zoveel zout mee als nodig is
“Gemiddeld wordt er twaalf gram per vierkante meter gestrooid. Dat is ongeveer hetzelfde als een volle theelepel.” Ze benadrukt hoe belangrijk dat is om de natuur te beschermen. Niet meer dan nodig, maar wel genoeg om veilige wegen en fietspaden te garanderen.
De winteroperatie: dag en nacht op pad
Wanneer er gestrooid wordt, draait op de achtergrond een strak georganiseerde winteroperatie. Het team bestaat uit coördinatoren, toezichthouders, chauffeurs: in totaal zo’n veertig mensen. Zij staan dag en nacht paraat als de temperatuur daalt. De provincie levert het materieel en het zout. Aannemer Jos Scholman zorgt voor de chauffeurs en voertuigen.
In de loodsen staan de grote strooiers voor de provinciale N-wegen naast de compactere wagens voor de fietspaden. Verderop staan felgekleurde sneeuwploegen te wachten op dagen dat het niet alleen vriest, maar ook flink sneeuwt. Deze kunnen op de strooiwagen gemonteerd worden om sneeuw snel van de wegen te verwijderen.
Zelfs een wasstraat maakt deel uit van het terrein. Iedere wagen moet na een inzet grondig gereinigd worden om roest en storingen te voorkomen.
Verschillende acties
Niet iedere inzet is hetzelfde. De provincie strooit preventief wanneer gladheid wordt verwacht, bijvoorbeeld door vorst, regen of een hoge luchtvochtigheid.
Is er een ongeluk gebeurd door gladheid of is er een hoger gladheidsrisico op een bepaalde locatie dan reageert de provincie curatief. Eén wagen is beschikbaar om die plekken zo snel mogelijk aan te pakken.
Tot slot is er nog de bruggenactie: een snelle controle en strooibeurt voor bruggen, omdat die sneller bevriezen dan een weg op maaiveldniveau.
Zo zorgen we er als provincie voor dat er nooit te veel of te vaak gestrooid wordt
Iedereen zijn eigen route
Een chauffeur rijdt altijd een vaste route. De provincie neemt de N-wegen, parallelwegen en provinciale fietspaden onder haar hoede. Gemeenten zorgen voor de meeste wegen in de bebouwde kom en Rijkswaterstaat voor de snelwegen. Zo zorgt elke wegbeheerder voor zijn eigen stuk, maar zijn wel alle wegen begaanbaar.
Wanneer het strooiseizoen in april eindigt, keert de rust terug op de steunpunten. Al is dat maar tijdelijk. De strooiers worden schoongespoten, ingevet en waar nodig gerepareerd. Nieuwe zoutvoorraden worden aangevuld. “Zodra het seizoen voorbij is, beginnen we alweer met de voorbereiding voor de volgende winter,” zegt Brigitte.
Vooruitkijken naar de volgende winter
En zo staat alles, nog voordat de eerste bladeren van de bomen vallen, alweer klaar voor het moment waarop de temperatuur onder nul duikt. Want terwijl iedereen nog in bed ligt, rijden de strooiwagens alweer de provincie door.