Door klimaatverandering neemt de kans op extreme neerslag, overstromingen en langdurige periodes van droogte toe. En daarmee de kans op wateroverlast en watertekort. Daarom werkt de provincie samen met de waterschappen en andere partners aan het voorkómen ervan. Ook bereiden we ons voor op perioden van te veel en te weinig water.
Wateroverlast
Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met hevige regenbuien. In korte tijd kan veel neerslag vallen. We werken samen met partners aan een watersysteem dat beter bestand is tegen deze extreme weersomstandigheden. Daarbij hanteren we het principe ‘ruimte voor water’. We houden water waar mogelijk langer vast, voeren het minder snel af en vangen het tijdelijk op als dat nodig is. Omdat iedere omgeving anders is, verschillen ook de maatregelen per gebied. Voor extreme regenval zijn op sommige plekken waterbergingsgebieden een oplossing. Dit zijn gebieden waar tijdelijk water kan worden opgevangen om overlast elders te voorkomen. Waar mogelijk combineren we dit met andere functies, zoals natuur en recreatie. Na een integrale afweging kunnen deze gebieden in de komende jaren worden aangewezen als waterbergingslocatie.
Klimaatbestendige inrichting
Bij de (her)inrichting van wegen, straten of buurten vraagt de provincie aandacht voor het realiseren van ruimte voor water, om wateroverlast te voorkomen. Dit doen we ook met het oog op de toekomst, omdat klimaatverandering meer weersextremen met zich meebrengt. Daar willen we op voorbereid zijn. Een klimaatbestendige (her)inrichting biedt ook kansen voor een kwaliteitsimpuls voor een groene, waterrijke en gezonde leefomgeving.
Waterpeilen en wateroverlast normen
We willen niet te veel of te weinig water. Daarom leggen de waterschappen de gewenste waterstand in een gebied vast in peilbesluiten. Ze doen dat elke tien jaar. Hoeveel water een gebied nodig heeft, is afhankelijk van de functie ervan.
Daarnaast gelden er wateroverlast normen. Deze normen geven aan hoe vaak een gebied te maken mag krijgen met wateroverlast vanuit het regionale watersysteem. Waterschappen zijn verantwoordelijk om wateroverlast zo veel mogelijk te beperken. De provincie heeft hierover afspraken gemaakt met de waterschappen. De wateroverlast normen zijn opgenomen in de Omgevingsverordening.
Te weinig water
De provincie kent veel gebruikers van ons oppervlakte- en grondwater, denk aan de landbouw, scheepvaart, industrie, natuur en voor ons, als drinkwater. We spreken van een watertekort als het aanbod aan water in het watersysteem kleiner is dan de vraag vanuit de gebruikers.
Tekorten zoveel mogelijk voorkomen
Zoetwater is cruciaal voor alle gebruikers in de provincie Utrecht. In perioden met weinig regen of bij een lage waterstand in de Rijn ontstaan nu al knelpunten in de zoetwatervoorziening. Hierdoor is er te weinig water voor alle gebruikers. Deze perioden zullen steeds vaker en langduriger optreden. Daarom zoekt de provincie naar oplossingen om de huidige en de te verwachten zoetwatertekorten zoveel mogelijk te voorkómen.
De provincie neemt actief deel aan uitvoering van het Deltaprogramma Zoetwater. We maken afspraken met onze partners over ambities, maatregelen en verantwoordelijkheden. Belangrijke maatregelen voor Utrecht zijn vasthouden van water op de Utrechtse Heuvelrug, het slim aanvoeren van oppervlaktewater en peilopzet.
Omgaan met tekorten
De vraag naar zoetwater stijgt, terwijl er door klimaatverandering steeds vaker droge perioden zullen optreden. Daarom kunnen we tekorten niet altijd voorkómen. We zullen ons moeten voorbereiden op het optreden van tijdelijke watertekorten. Als provincie brengen we de grootste knelpunten in beeld. Samen met gebruikers zoeken we naar mogelijkheden om hun watervraag te verkleinen en hun weerbaarheid tegen zoetwatertekorten te vergroten. We doen mee aan de ‘regionale droogte overleggen’ en bereiden ons voor op een droogtecrisis.
Verdringingsreeks zoetwatervoorziening
De provincie heeft afspraken gemaakt over de verdeling van het beschikbare water bij watertekort, om de negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Deze zijn vastgelegd in de verdringingsreeks. Hierin staat welke gebruikers bij watertekorten de hoogste prioriteit hebben. Door de manier van prioriteren vooraf duidelijk te maken, kent iedereen de spelregels bij de verdeling van water tijdens watertekorten.
Contact
Secretariaat Fysieke Leefomgeving
Telefoon: 030 258 9011
E-mail: secretariaat.leefomgeving@provincie-utrecht.nl