Mooie stappen gezet: zorg voor drinkwater is een gezamenlijke opgave

De Drinkwaterraad is nu ruim een jaar onderweg. Een jaar waarin al mooie stappen zijn gezet om maatregelen tegen een dreigend drinkwatertekort vanaf 2030 te versnellen. Doel: schoon drinkwater nu én in de toekomst blijft vanzelfsprekend. Tijd voor een terugblik. 

Door woningbouw, economische groei en klimaatverandering (langere periodes van droogte) neemt de vraag naar drinkwater de komende jaren verder toe. Het vergroten van het aanbod blijft hier tot nu toe bij achter. Als het aanbod van drinkwater de komende jaren niet wordt vergroot en er geen besparing van drinkwaterverbruik plaatsvindt, kan vanaf de periode 2030 – 2035 de vraag groter worden dan het aanbod. Dat betekent dat vanaf die periode inwoners en bedrijven over minder drinkwater beschikken, wat bijvoorbeeld leidt tot lagere druk in de leidingen of het niet kunnen aansluiten van nieuwe bedrijven op het drinkwaternet. Beschikbaarheid van voldoende drinkwater wordt hierdoor steeds meer een randvoorwaarde voor woningbouw, bedrijven en het vestigingsklimaat.  

Actieve aanpak drinkwateropgave 

Samen met partijen in de Drinkwaterraad werken we eraan om het aanbod van drinkwater tijdig te vergroten en de groeiende vraag ernaar enigszins te remmen. Daarvoor werken we aan de volgende punten, waarin afgelopen jaar al mooie stappen zijn gezet:

1. Het behoud van de bestaande drinkwaterwinningen: Bestaande winningen staan onder druk. Dit komt doordat de grondwaterkwaliteit verslechterd (bijvoorbeeld vanwege verontreinigingen met bestrijdingsmiddelen en PFAS) en door de invloed van deze winningen op kwetsbare natuur of de grondwatervoorraad. Dit betekent dat soms extra zuiveringsstappen nodig zijn of dat winningen niet de volledige vergunningsruimte voor het oppompen van grondwater kunnen benutten. Daarnaast zijn investeringen nodig voor regulier onderhoud. Duidelijk is dus geworden dat een substantieel deel van de inzet van mensen en middelen zich zal richten op behoud van de bestaande winningen.
2. Het uitbreiden op bestaande drinkwaterwinlocaties: Er is in kaart gebracht op welke bestaande en nieuwe winlocaties (zie ook punt 3) mogelijkheden zijn voor het vergroten van het aanbod aan drinkwater op korte termijn (minder dan tien jaar). Deze mogelijkheden worden verder onderzocht.
3. Het ontwikkelen van nieuwe drinkwaterwinningen: Drinkwaterbedrijven werken op dit moment in de provincie al aan diverse projecten en verkenningen die leiden tot nieuwe drinkwaterwinningen. De verwachting is dat al deze projecten nodig zijn om aan de toekomstige vraag naar drinkwater te kunnen voldoen. Daarom wordt de voortgang van deze projecten en verkenningen nauwlettend gevolgd in de Drinkwaterraad en zullen zo nodig bestuurlijke interventies worden ingezet.
4. Drinkwaterbesparing en circulair watergebruik: Mogelijke maatregelen en acties hiervoor zijn geïnventariseerd. We onderzoeken welke hiervan kansrijk zijn, juridisch haalbaar en op draagvlak kunnen rekenen bij de partijen die in de Drinkwaterraad samenwerken. In een volgende bijeenkomst van de Drinkwaterraad zullen de samenwerkende partijen zich uitspreken over hun commitment aan een of enkele van de mogelijke maatregelen en acties.
5. De duurzame drinkwatervoorziening van de toekomst (na 2035): Voor de lange termijn werken we aan een perspectief voor de duurzame drinkwatervoorziening van de toekomst. Inmiddels is hiervoor een procesplan in ontwikkeling, dat binnenkort door de Drinkwaterraad zal worden besproken. Doel van het langetermijn perspectief is om ook voor de toekomst voldoende drinkwater van goede kwaliteit te kunnen blijven produceren en leveren. 

Een complexe opgave  

De drinkwateropgave is geen eenvoudige. We hebben te maken met veel partijen en maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen maken de inbedding van nieuwe drinkwaterwinningen en –infrastructuur in de fysieke omgeving ingewikkeld; systemen voor bodemenergie, verdroging van natuur door klimaatverandering en toenemend drinkwatergebruik door consumenten vanwege langere warme en droge periodes zijn factoren die de vraag en het aanbod aan drinkwater beïnvloeden.

Binnen deze complexiteit wil de Drinkwaterraad komen tot gedragen keuzes en prioritering van projecten en maatregelen. We willen overeenstemming bereiken over de juiste richting en werken toe naar voldoende aanbod aan drinkwater in de provincie, ook op langere termijn. Daar waar onze bevoegdheden dat toelaten, willen we ook stappen zetten om de vraag naar drinkwater te verminderen. 

Lees meer in de Statenbrief.