Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG)

In onze provincie vind je veel afwisselende landschappen met prachtige natuur en een vitale landbouwsector. Dat willen we beschermen en versterken. Voor onszelf en de generaties na ons. Tegelijkertijd staat in het landelijk gebied de kwaliteit van onze leefomgeving onder druk. Zo verarmt de natuur door te veel stikstof en heeft een groot deel van het veenweidegebied last van ernstige bodemdaling en uitstoot van CO2 uit de bodem. Daarnaast is de waterkwaliteit op veel plekken niet op orde.

Hoe we hier in samenhang en samen met elkaar verder aan willen werken, staat in het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG), dat Gedeputeerde Staten op 14 juli 2026 hebben vastgesteld. Enkele onderdelen, zoals de stikstofmaatregelen, moeten worden geborgd in de gewijzigde Omgevingsvisie en -verordening. Die staan in november 2026 op de agenda van Provinciale Staten om vast te stellen.

Het UPLG en aangekondigde maatregelen kabinet

Voorafgaand aan de vaststelling van het UPLG hebben Gedeputeerde Staten de recent gepresenteerde plannen van het Rijk bestudeerd. De doelen sluiten op hoofdlijnen aan bij die van het UPLG, maar verschillen in de uitwerking. Bovendien bevinden beide plannen zich in een andere fase. Waar de rijksplannen de komende maanden verder worden uitgewerkt, besproken en omgezet in wetgeving, is het UPLG een volledig uitgewerkt en doorgerekend programma dat door Gedeputeerde Staten is vastgesteld en in november door Provinciale Staten zal worden geborgd in de gewijzigde Omgevingsvisie en -verordening. Met het UPLG en de borging ervan kan de provincie direct aan de slag met het herstellen van de natuur en daarmee het zetten van de eerste stappen om de vergunningverlening weer op gang te brengen.

De vaststelling van het UPLG, in combinatie met de juridische borging ervan in de Omgevingsverordening, is ook van belang om te voorkomen dat de rechter handhavings- en intrekkingsverzoeken van derden toewijst. Er kan bovendien worden gestart met een pilot voor het op beperkte schaal verlenen van doelsturingsvergunningen. Daarmee loopt de provincie Utrecht vooruit op toekomstig rijksbeleid en geeft zij nu al invulling aan de opgaven in het landelijk gebied.

Het Rijk kiest voor sturing via fosfaatrechten om de stikstofdepositie te verlagen, terwijl het UPLG uitgaat van normering op ammoniakuitstoot per hectare. Daarnaast hanteert het Rijk een andere afstand voor de stikstofzone dan de provincie. Over deze verschillen is de provincie met het Rijk in gesprek. Als het Rijk kiest voor een andere geborgde norm of zonering dan die is vastgelegd in het UPLG en de Omgevingsverordening, passen wij ons beleid en onze regels daarop aan. Zo voorkomen we dat verschillende normen naast elkaar worden gehanteerd.

17 structurerende principes

Het UPLG beschrijft beleid voor de komende tien jaar (2026-2035) voor een  toekomstbestendig landelijk gebied. Er zijn vier thema’s die nauw met elkaar zijn verbonden: water & bodem, natuur, klimaat en landbouw. De invulling van de vier thema’s hebben we beschreven in 17 ‘structurerende principes’. Deze principes bieden houvast en richting bij de uitvoering en helpen om gebiedsgericht maatwerk mogelijk te maken. En we beginnen niet bij nul, want er gebeurt al veel in het landelijk gebied. Hieronder vindt u meer informatie over deze 17 principes.

Bekijk de toelichting op de 17 structurerende principes

Documenten

Contact

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de Vraagbaak Landbouw.