Openbaar vervoer

In de provincie Utrecht zien we een forse toename van het autoverkeer. Omdat het openbaar vervoer een goed alternatief kan zijn voor de auto, zorgt de provincie Utrecht voor een regionaal openbaar vervoerssysteem dat betaalbaar, toegankelijk en duurzaam is.

Openbaar vervoer in drie lagen

Specifiek voor het openbaar vervoer in en rondom de stad Utrecht wordt het openbaar vervoer in dit gebied in drie lagen georganiseerd: een zogeheten dragend netwerk voor tram, trein en bus, een servicenetwerk in gebieden en een netwerk voor individueel vervoer (fiets, auto en regiotaxi). De knooppunten Papendorp en Vaartse Rijn worden uitgebouwd volgens de OV-visie ‘Snel, betrouwbaar en effectief’, die vooruitkijkt tot 2040.

De regio rondom de stad Utrecht beschikt dan ook over een uitgebreid tramnetwerk, als aanvulling op Randstadspoor. De meeste binnenstedelijke woningbouwlocaties liggen aan dit netwerk, zodat inwoners er makkelijk gebruik van kunnen maken. Om het openbaar vervoer aantrekkelijker te maken, worden voorzieningen zoals P+R-locaties en de fietsvoorzieningen op haltes uitgebreid en verbeterd.

Uitdagingen voor de toekomst

Groei en kosteneffectiviteit vragen veel investeringen in de infrastructuur voor het openbaar vervoer, zodat knelpunten opgeheven worden. Ook moet het openbaar vervoer meer de kosten dekken. Op termijn zijn andere manieren nodig om de grote investeringen en het openbaar vervoer in de regio Utrecht te kunnen betalen. Verder moeten de OV-tarieven beter bijdragen aan de verbetering van de kosteneffectiviteit.

Meer weten?

De hierboven beschreven visie, die vooruitkijkt tot 2040, is in het OV-Streefbeeld 2020 uitgewerkt voor de middellange termijn. Bekijk ook de video over het Streefbeeld OV 2020.

Mobiliteitsbeleid provincie Utrecht

Lees meer over het mobiliteitsbeleid van de provincie in het dossier Mobiliteitsplan 2015 – 2028.

Met de start van de nieuwe dienstregeling op 14 december 2025, is de nieuwe concessieperiode voor het Utrechtse regionaal openbaar vervoer gestart. Een concessie in het openbaar vervoer is het alleenrecht om openbaar vervoer aan te bieden in een bepaald gebied gedurende een bepaalde periode. De provincie Utrecht verleent dit recht. Lees verder op de pagina Nieuwe concessies.

Een goede doorstroming is heel belangrijk voor een goed werkend openbaar vervoer. In het Netwerkperspectief 2025-2035 speelt doorstroming daarom een grote rol. Doorstroming gaat over twee dingen: snelheid en betrouwbaarheid.

Snel en betrouwbaar OV 

De provincie wil dat bussen en trams een hoge gemiddelde snelheid hebben. Zo is het openbaar vervoer een goed alternatief voor de auto.

Daarnaast is betrouwbaarheid belangrijk. Reizigers moeten erop kunnen vertrouwen dat hun reis verloopt zoals gepland. Bijvoorbeeld dat zij op tijd aankomen op hun bestemming. Ook het verschil in reistijd tussen de spits en rustige uren zegt iets over hoe betrouwbaar het OV is. De provincie bekijkt deze gegevens samen met vervoerders. Ook is er regelmatig overleg met wegbeheerders, meestal gemeenten. Samen onderzoeken zij welke infrastructurele maatregelen nodig zijn om de doorstroming te verbeteren.

Voorbeelden van maatregelen zijn:

• Voorrang voor bussen bij kruispunten
• Haltes op de rijbaan
• Aparte bus- of trambanen
• Aanpassing van het aantal haltes op een route

Omdat betere doorstroming helpt om het OV te verbeteren, kunnen gemeenten hiervoor subsidie aanvragen.

Lagere snelheid op wegen

In steeds meer steden geldt een maximumsnelheid van 30 km/u in plaats van 50 km/u. Dat is ook zo in de gemeenten Utrecht en Amersfoort. Dit heeft gevolgen voor het busvervoer. De betrouwbaarheid van het OV kan gelijk blijven of zelfs beter worden. Maar, de gemiddelde snelheid van bussen daalt wel. Hierdoor kunnen reistijden langer worden.

Samen met de gemeente Utrecht heeft de provincie uitgebreid gekeken naar de gevolgen van 30 km/u. Deze gevolgen zijn groot. Omdat het beschikbare budget niet even snel groeit, kan dit betekenen dat op sommige buslijnen minder vaak gereden wordt. De provincie blijft daarom zoeken naar oplossingen om de negatieve effecten zo klein mogelijk te houden. Denk bijvoorbeeld aan:

• Behoud van 50 km/u op busbanen
• Snellere routes speciaal voor het OV

Zo blijft de provincie werken aan een goed, betrouwbaar en aantrekkelijk openbaar vervoer.

Sinds 2015 is de provincie Utrecht verantwoordelijk voor het tramvervoer in de regio. Vervoerder Transdev rijdt in opdracht van de provincie onder de merknaam U-OV met de tram, waaronder de sneltram tussen Utrecht Science Park, Nieuwegein en IJsselstein.

Wie zijn wij?

Regiotram Utrecht beheert, onderhoudt en ontwikkelt het complete tramsysteem in en rond Utrecht: van remise tot rails, van trams tot ICT en stroomvoorziening. Vanuit onze locatie in Nieuwegein zorgen circa 35 medewerkers voor veilige en betrouwbare infrastructuur, inclusief wissels, seinen, haltes en dynamische reisinformatie.

Samen werken we aan een duurzaam en toekomstbestendig tramsysteem voor de regio Utrecht.

Meer weten?

Kijk voor meer informatie over het tramvervoer in de regio op regiotramutrecht.provincie-utrecht.nl/ 

De provincie Utrecht werkt samen met gemeenten aan het verbeteren van ov‑haltes in de hele provincie. Het doel is om haltes volledig toegankelijk te maken en zo veilig, aantrekkelijk en comfortabel mogelijk voor iedereen. Zo voldoen de haltes aan de nieuwste toegankelijkheidseisen uit de Leidraad Toegankelijkheid van kennisplatform CROW (pdf, 11.36 MB).

Goed toegankelijk voor iedereen

Haltes worden aangepast zodat zij goed te gebruiken zijn voor mensen met een rolstoel, kinderwagen of rollator. Dit maakt het in‑ en uitstappen in bus en tram makkelijker en veiliger.

Voor blinden en slechtzienden worden haltes voorzien van:

• blindegeleidelijnen
• duidelijke markeringen
• brailletekens
• pratende reisinformatie

NaviLens en reisinformatie

Op verschillende haltes is NaviLens zichtbaar. Dit is een gekleurde QR‑code die snel en vanaf grote afstand te scannen is. Reizigers krijgen via hun mobiele telefoon eenvoudig toegang tot actuele reisinformatie, zowel visueel als gesproken. NaviLens is vooral bedoeld voor reizigers met een extra mobiliteitsvraag. Momenteel loopt er een proef met NaviLens in de provincie Utrecht.

Veilig en goed onderhouden

Voor de veiligheid zorgen provincie en gemeenten voor goede verlichting en lange zichtlijnen. Daarnaast worden haltes schoon gehouden en goed onderhouden.

Stand van zaken

Op dit moment is 45 procent van de haltes in de provincie Utrecht volledig toegankelijk. Gemeenten en provincie werken samen om de overige haltes ook toegankelijk te maken. Het doel is om elk jaar minimaal 7,5 procent extra haltes toegankelijk te maken.

Subsidie voor gemeenten

De provincie stelt subsidie beschikbaar voor gemeenten om haltes en de toeleiding naar haltes toegankelijk te maken. Wilt u als gemeente een halte aanpakken? Vraag dan subsidie aan bij de provincie Utrecht.

OV-knooppunten vormen een belangrijke plek voor reizigers. Hier komen verschillende vervoersstromen samen: er kan worden overgestapt van bus op trein en ook van de fiets en auto op het openbaar vervoer. Het is belangrijk dat een OV-knooppunt aantrekkelijk en veilig aanvoelt en over voldoende voorzieningen beschikt. Lees verder op de pagina OV-knooppunten.