Erfgoedparels

De provincie Utrecht is bovengemiddeld rijk aan gebouwde monumenten. Die lusten brengen ook lasten met zich mee. Dit omdat deze bijzondere objecten voor de lange termijn bewaard moeten blijven, het liefst toegankelijk voor een groot publiek. In de Voor jong en altijd, Cultuur- en erfgoednota 2020-2023 (PDF, 17.78 MB), geeft de provincie haar rol op het gebied van cultuur vorm en inhoud. Cultuur dient vooral te verrijken, mensen en partijen te verbinden en de culturele sector professioneel en economisch te versterken.

Subsidie Fonds Erfgoedparels

In 2007 is het Fonds Erfgoedparels, ook bekend als het Parelfonds, ingesteld door Provinciale Staten. Doel is om bij te dragen aan de restauratie van rijksmonumenten binnen onze provincie die geen woonhuis zijn. Sinds 2008 is er voor ruim 47 miljoen euro aan subsidie verstrekt aan 144 projecten voor restauraties in de categorieën: historische buitenplaatsen, kerken en industrieel erfgoed.

Eigenaren van rijksmonumenten (geen woonhuis) konden tot 15 november 2021 subsidie aanvragen. Meer informatie vindt u in het subsidieloket: Uitvoeringsverordening subsidie erfgoedparels provincie Utrecht 2020-2023.

Fonds Erfgoedparels 2022

Snel naar

  • Grafkapel Buitenplaats Eyckenstein, Maartensdijk

    Vanaf 1810 mochten in Nederland geen mensen meer begraven worden in en om de kerk. Waarschijnlijk voor Maurits Eyck aanleiding om een grafkelder te laten bouwen op Buitenplaats Eyckenstein. De grafkelder met een ingang in de vorm van een gemetselde spitsboog, had plaats voor een twintigtal kisten. De restauratie bestaat uit het herstellen van de contouren van de grafheuvel en de gracht. Ook de ingang van de grafkelder wordt hersteld en het interieur wordt opgeknapt.

    Grafkapel Eykenstein
  • Domtoren Utrecht (deelopgave), Utrecht

    Met een hoogte van 112 meter is de Domtoren de hoogste kerktoren van Nederland. In 1320 is met de bouw van de toren begonnen. In 1382 werd de bouw afgerond. De laatste grote restauratie dateert uit de jaren '70 van de vorige eeuw. Het doel van de huidige restauratie is de Domtoren voor de komende 50 jaar te vrijwaren van groot onderhoud. Het uitgangspunt is een restauratie met een maximaal behoud van oorspronkelijk / historisch bouwmateriaal.

    Domtoren
  • Orgel, Johannes de Doperkerk, Mijdrecht

    De Rooms Katholieke Kerk van de H. Johannes de Doper in Mijdrecht/Wilnis is gebouwd in 1875/1876 door Alfred Tepe. Het Maarschalkerweerdorgel is gebouwd door de firma Maarschalkerweerd in 1879. Het is een bijzonder orgel qua orgelkast door zowel aan de voorzijde als aan een zijkant sprekende pijpen te hebben. De restauratie is erop gericht om het instrument weer voor lange tijd in goede staat te brengen.

    Maarschalkerweerd orgel, Johannes de Doperkerk, Mijdrecht
  • Dienstgebouw Huis Doorn, Doorn

    Onderdeel van de historische Buitenplaats Huis Doorn is het Dienstgebouw. Het gebouw had van origine een ondersteunende functie aan het Hoofdhuis en zo ontstond de naam 'Dienstgebouw'. Hier waren naast 16 slaapvertrekken voor het huispersoneel ook een personeelskeuken, twee eetkamers, een linnenkamer en een huiskamer met dienstbibliotheek te vinden. Deze restauratie is gericht op het exterieur van het Dienstgebouw.

    Dienstgebouw Huis Doorn
  • Bruinenburgersluis, Leusden

    De Bruinenburgersluis op de grens van Leusden en Woudenberg, is een militaire damsluis in de Grebbelinie en is aangelegd in 1787. De Grebbelinie verbindt verschillende waterkeringen, forten en schansen met elkaar. De sluis is zeldzaam omdat het een nog vrijwel compleet bestaand voorbeeld is van een 18-eeuwse damsluis voor civiele- en inundatiedoeleinden. De restauratie bestaat uit het historisch herstel.

    Bruinenburgersluis Leusden
  • Tuinmuur Buitenplaats Hoog Beek en Rooijen Zeist

    Buitenplaats Hoog Beek en Rooijen in Zeist is onderdeel van de Stichtse Lustwarande, een unieke gordel van buitenplaatsen die rond 1850 is ontstaan als vakantiegebied voor rijke kooplieden en bankiers uit Amsterdam en Utrecht. Het park met een slingervijver, padenpatroon met typerende rondwandeling, open ruimte met fraaie zichtlijnen en parkbosgedeelten. De moestuinmuur  is langs de zuidzijde van het terrein. De restauratie is gericht op historische herstel.

    Tuinmuur Buitenplaats Hoog Beek en Rooijen Zeist
  • Restauratie Spengense Molen, Kockengen

    De poldermolen werd in 1841 gebouwd, nadat een voorganger was afgebrand. De molen maalde tot 1962 water uit de polder in de Bijleveld. De molen van het Utrechtse type wipmolen, met (onder)toren, bevat een molenaarswoning. De restauratie bestaat uit het vervangen van rotte onderdelen en het terug in verband brengen van alle onderdelen. Uit recent ultrasoon onderzoek blijken de lassen van de roeden onbetrouwbaar te zijn en daarom zal het vervangen van de roeden in deze restauratie worden meegenomen.

    Spengense Molen Kockengen
  • Consistoriekamer van de Lutherse kerk aan de Hamburgerstraat, Utrecht

    De Lutherse Kerk in Utrecht is een kerk in de Hamburgerstraat, in gebruik door de Evangelisch-Lutherse gemeente van Utrecht. Aan de achterzijde van de kerk is de consistoriekamer (vroegere kerkenraadkamer) gebouwd. De achter- en zijgevel van de consistoriekamer is verzakt. De restauratie bestaat uit het herstel van de fundering, scheuren, kozijnen van de consistoriekamer en herstel van de aangrenzende tuinmuur.

    Consistoriekamer Lutherse kerk Hamburgerstraat Utrecht
  • Leerhotel Het Klooster, Amersfoort

    Leerhotel Het Klooster is ondergebracht in 'Het Constantinianum' in Amersfoort. Het complex bestaande uit een klooster, een school, schoolplein en kloostertuin is gebouwd in 1952-1957 door Jos C.A. Schijvens in traditionele stijl met vroegchristelijke en byzantijnse invloeden. In 1999 is het klooster in gebruik genomen door het ROC met een horeca-opleiding op MBO- en HBO-niveau. Het restauratie omvat in hoofdzaak het vervangen van de leidekking en panlatten en lood- en zinkwerk van enkele daken van het Leerhotel.

    Leerhotel Het Klooster Amersfoort
  • Gemeentehuis, Woudenberg

    Het gemeentehuis is gebouwd in 1936 in de stijl van het Traditionalisme in opdracht van de gemeente Woudenberg. In 1985 heeft aan de parkzijde (zuidoostzijde) een grootscheepse uitbreiding plaatsgevonden geheel in detaillering en materiaalgebruik overeenkomstig de bestaande bouw. De restauratie bestaat uit het restaureren van de toren en kozijnen van het monumentale deel van het gemeentehuis.

    Gemeentehuis Woudenberg
  • Koetshuis Nijenrode, Breukelen

    De buitenplaats Nyenrode heeft zijn oorsprong in een 13e-eeuwse kasteel en is 60 hectare groot en telt 27 Rijksmonumenten. Eerder is vanuit het fonds Erfgoedparels subsidie verstrekt voor de restauratie van de oranjerie (2016), het menageriecomplex (2017) en de nutstuin en tuinmuur (2018) en het poortgebouw met toegangsbrug (2020). Dit jaar wordt het koetshuis gerestaureerd.

    Koetshuis Nijenrode, Breukelen
  • Oude Sluis, Vreeswijk

    De Oude of Vaartse Sluis in Vreeswijk werd in 1373 aangelegd. De huidige vorm ontstond in 1824 naar ontwerp van waterbouwkundig ingenieur Jan Blanken (1755-1838). De sluis verbindt de rivier De Lek met de Vaartsche Rijn. De komst van de sluis zorgde voor veel activiteiten. Er vestigen zich kooplieden en fabrikanten in de onmiddellijke omgeving en zo ontstond langzamerhand Vreeswijk. De restauratie is gericht op menstel en voegwerk, herstel van divers natuursteen en schilderwerk.

    Oude Sluis Vreeswijk
  • Toren Catharinakerk, Utrecht

    De Sint Catharinakathedraal is de bisschopskerk van het aartsbisdom Utrecht, maar ook een levende parochiekerk in de oude binnenstad. Het gebouw is meer dan vijfhonderd jaar geleden gebouwd als kloosterkerk van het naastgelegen museum Catharijneconvent. Het schip werd in 1900 door architect Alfred Tepe met één travee naar het westen toe verlengd. De nieuwe westpartij, waarvan de gevel een vrij getrouwe kopie van de oude was, kreeg een 53 meter hoge toren. De restauratie is gericht op alle onderdelen van de toren.

    Toren Catharinakerk, Utrecht
  • Stal De Vinkenhoef, Amersfoort

    Complex De Vinkenhoef bestaat uit een directiewoning, zuivelhuis 'De Melkerij' en een veestal. De veestal is gebouwd in 1905 naar ontwerp van architect H.H. Het is een modelboerderij ontworpen en gebouwd in eclectische stijl. Het interieur is nog grotendeels intact. De melk van de koeien, ondergebracht in de schone, betegelde veestal werd in het nabijgelegen zuivelhuis gekoeld en op hygiënische wijze in flessen gedaan. De restauratie is gericht op interieurelementen, voeg- en metselwerk en het herstel van de constructie.

    Stal de Vinkenhoef, Amersfoort
  • Stoomgemaal Teylingens, Woerden

    Stoomgemaal Teylingens is een klein stoomgemaal, gebouwd in 1871 in waterstaatsstijl, met vrijstaande schoorsteen. Het stoomgemaal kan momenteel niet worden gebruikt omdat de ketel voor de aandrijvende energie, de stoom, ontbreekt. Het restaureren van gemaal Teylingens tot een volwaardig werkend stoomgemaal is de 9e in de provincie én het laatste stoomgemaal in Nederland, dat nog op stoom gebracht zou kunnen worden. De restauratie bestaat uit het herstellen van de werking van het stoomgemaal door het plaatsen van een nieuwe stoomketel.

    Stoomgemaal Teylingens Woerden
  • Sterrenbos Zuylenstein, Leersum

    Landgoed Zuylestein uit de 14e eeuw is in 1630 aangekocht door stadhouder Frederik Hendrik van Oranje Nassau als jachtslot. Enkele jaren na de aankoop liet hij ten noordoosten en zuidoosten van het kasteel sterrenbossen planten. De tot het landgoed behorende bossen werden als plezierbos gebruikt om in te wandelen. Door de valwind op 18 juni 2021 is in circa 2 minuten zeer grote schade aangericht aan dit groene Rijksmonument. Driekwart van de bomen in het Sterrenbos is omgewaaid, ontworteld, of afgebroken. De restauratieopgave is gericht op herstel van bodem- en plantvakken, herstel van de afwerking van de paden, herstel van de paden en landen, het inplanten van bomen langs de lanen en het planten van bosplantsoen.

    Sterrenbos Zuylenstein Leersum
  • Rijksmunt, Utrecht

    De Rijksmunt verhuisde in 1911 naar de Leidseweg 90, bij het Merwedekanaal in Utrecht. Het Muntgebouw ("Rijksmunt") is tussen 1903 en 1911 gebouwd, in neo-classicistische stijl naar ontwerp van rijksbouwmeester C.H. Peters. In 2005-2007 vond een grootschalige restauratie plaats. Het gebouw kreeg deels een museale functie. Het Geldmuseum werd in 2007 geopend, deze sloot in 2014 vanwege het stoppen van Rijkssubsidie. Tot 2020 werden hier nog munten geslagen. Het Rijksmonument zal een grondige renovatie en restauratie ondergaan, worden verduurzaamd en toekomstbestendig worden gemaakt.

    Rijksmunt Utrecht
  • Directievilla Cereol, Utrecht

    De voormalige Stichtse Olie- en Lijnkoekenfabriek Cereol uit 1908 van architect G. Ebbers, ligt aan het Merwedekanaal in Utrecht. Uit lijnzaad werd olie gewonnen met veekoeken als restproduct. Later maakte het lijnzaad plaats voor soja. Het complex bestond uit een directeurswoning, een fabrieksgebouw met schoorsteen en twee pakhuizen. De fabriek werd in 2001 een Rijksmonument en een jaar later werd de fabriek uitgekocht door de gemeente vanwege stankoverlast, geluidsoverlast en explosiegevaar. Vanuit het Fonds Erfgoedparels is in 2011 bijgedragen aan de restauratie van het fabrieksgebouw. De restauratie van de directeurswoning is gericht op algeheel herstel.

    Directieville Cereol Utrecht
  • Watertoren Overvecht, Utrecht

    De watertoren ui 1934, ontworpen door J. Pateer in Amsterdamse Schoolstijl, bedrijfsleider Drinkwaterleiding Noord-West Utrecht, gelegen in park De Watertoren in Overvecht-Zuid. De toren is ruim 49 meter hoog en heeft een koperen(groen) koepeldak. Het betonnen valkbodemreservoir heeft een inhoud van 500m3. De restauratie betreft herstel van de betonnen band, het metsel- en voegwerk van de buitengevels, de trappen en ladders en schilderwerk.

    Watertoren Overvecht, Utrecht

Video's erfgoedparels

Snel naar

Erfgoedparels 2021, 2020 en 2019

Bent u benieuwd naar de monumenten uit 2021, 2020 en 2019. Bekijk dan de pagina: Erfgoedparels 2021, 2020 en 2019.

Contact

Secretariaat van de beleidsafdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur

Telefoon: 030 258 90 11
E-mail: secretariaat.leefomgeving@provincie-utrecht.nl