N225 Rotonde Donderberg

Algemeen

Waarom wordt er onderzoek gedaan naar het aanpassen van de rotonde? 

De provincie heeft de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de Donderberg. De doorstroming op de rotonde wordt als onvoldoende beschouwd. Het gaat daarbij vooral om het vele verkeer vanuit Leersum richting N226 en A12. Daarnaast ervaren de gebruikers de veiligheid voor de fietsers als onvoldoende. De provincie onderzoekt hierom samen met de gemeente of en hoe de doorstroming en de verkeersveiligheid op de Donderbergrotonde beter kan. 

Waarom heeft een nieuw ontwerp voor een aanpassing van de rotonde zo lang geduurd? 

Uit diverse onderzoeken uit het verleden is gebleken dat grote ingrepen niet mogelijk of wenselijk zijn. Er is weinig ruimte en er moet rekening worden gehouden met de monumentale status van de bomenrij aan de Broekhuizerlaan en de diverse monumenten rondom de rotonde. Daarnaast maakt de N225 deel uit van de Via Regia, de historische route van Utrecht naar Arnhem. Dit brengt ook beperkingen met zich mee. Provinciale Staten van Utrecht hebben hierom op 9 november 2022 een motie aangenomen waarin staat dat er opnieuw creatief gekeken moet worden naar het verbeteren van de doorstroming op de rotonde en de verkeersveiligheid voor de fietsers. Op basis van de resultaten van de daaropvolgende nieuwe onderzoeken, is het ontwerp voor de herinrichting van de rotonde aangepast. 

Verkeersveiligheid en doorstroming 

Waarom komt er een fietstunnel? 

In het aangepaste ontwerp zullen fietsen niet meer over de rotonde hoeven. Er wordt een fietstunnel gerealiseerd tussen Leersum en Doorn. Voor de route van Leersum naar Maarsbergen wordt er een nieuw volwaardig fietspad gerealiseerd door het bos tussen de begraafplaats en de N226. Doordat fietsers nu niet meer over de rotonde hoeven, wordt de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers verhoogd. 

Hoe wordt de doorstroming van het verkeer op de rotonde nu verbeterd? 

Door het weghalen van fietsers op de rotonde hoeft het verkeer niet langer voor hen te stoppen. Dit bevordert de doorstroming van het verkeer. Ook wordt de bushalte aan de N225 in dit plan iets verplaatst. De bus halteert niet langer in een haven, maar op de rijbaan zelf. Dit levert tijdwinst op, omdat de bus na de stop op de halte zijn rit kan vervolgen zonder te hoeven invoegen. Dit verbetert de doorstroming van het openbaar vervoer. 

Wordt het probleem van verkeersveiligheid nu niet juist verplaatst naar de kruising bij de Koningin Wilhelminalaan?

Voor alle fietsroutes geldt dat het aantal oversteken met gemotoriseerd verkeer gelijk blijft of afneemt. Er is geen sprake van een toename van oversteekbewegingen. De problematiek bij de huidige oversteken kent enkele oorzaken zoals de hoge snelheid van een deel van de fietsers en het slecht richting aangeven door een deel van de fietsers. 

Met de gekozen inrichting wordt de snelheid van overstekende fietsers verlaagd, deze moeten immers een haakse bocht maken om de weg over te steken. Als een fietser hierbij geen richting aangeeft leidt dit niet automatisch tot een conflict, de fietser moet immers voorrang verlenen. 

Om onduidelijkheid over voorrang hier te verkleinen wordt de bestaande zebra verlegd naar de andere zijde van het kruispunt. Fietsers die hier gaan oversteken moeten altijd een haakse bocht maken, hiermee wordt de fietser al automatisch geremd voorafgaand aan de oversteek. De opstelplekken voor fietsers vóór de weg en in de middenberm zijn tevens extra lang en breed ontworpen. 

Geeft het geen problemen dat de strook voor linksaf naar de Koningin Wilhelminalaan er straks niet meer is? 

In het najaar van 2024 is verkeersonderzoek gedaan naar de verkeersstromen op het kruispunt. Uit de analyse van deze gegeven is naar voren gekomen dat het verwijderen van de linksaf strook niet tot nieuwe problemen in de verkeersafwikkeling leidt 

Waarom gaat de bus (richting Doorn) in het nieuwe ontwerp op de weg halteren? 

Door de bus op de weg te laten halteren hoeft deze niet langer te wachten op automobilisten om weg te rijden. Dit levert tijdwinst op, omdat de bus na de stop op de halte zijn rit kan vervolgen zonder te hoeven invoegen. Om te voorkomen dat auto’s de bus tijdens het stopmoment alsnog inhalen, wordt er een verhoogde middenberm aangelegd tussen de twee rijstroken. 

Ruimtelijke beperkingen en erfgoed 

Hoe wordt rekening gehouden met de monumentale bomen en de historische waarde van de Via Regia? 

De Rijksstraatweg (N225) is onderdeel van de historische route 'Via Regia', de route tussen Utrecht en Keulen. Deze route heeft een cultuurhistorische waarde. De uitstraling ervan wordt beschermd als erfgoed. Bij eventuele aanpassingen van de rotonde moet hiermee rekening worden gehouden. Archeologisch onderzoek dat is uitgevoerd toont aan dat aanvullend onderzoek nodig is omdat de ondergrond in het plangebied bestaat uit een C-horizont. Hiervan kan de top worden beschouwd als een potentieel archeologisch niveau Er zijn tijdens het onderzoek echter geen archeologische indicatoren aangetroffen.  

Met een boomeffectanalyse die in 2024 is uitgevoerd, is inzicht verkregen in de effecten van de bomen bij een herinrichting van de rotonde. In de analyse zijn de mogelijkheden bekeken om de bomen te behouden in een nieuw ontwerp van rotonde Donderberg. Het overgrote deel van de bomen kan, al dan niet met noodzakelijke locatie specifieke randvoorwaarden, behouden worden. Er kunnen echter ook alternatieven worden geformuleerd waarbij er meer bomen behouden kunnen blijven door het ontwerp of de werkwijze aan te passen. 

Worden de te kappen bomen gecompenseerd? 

Te kappen bomen worden conform het beleid gecompenseerd. Hierbij geldt dat als er geen ruimte is om een boom 1 op 1 te vervangen het in het uiterste geval mogelijk is om andere compenserende maatregelen te nemen. 

Heeft de aanleg van een fietspad door het bos geen nadelige gevolgen voor de natuur in het bos? 

Uit het flora en fauna onderzoek is gekomen dat de aanleg van het fietspad mogelijk is met aanvullende maatregelen. Er volgt nader onderzoek over wat de exacte maatregelen voor de flora en fauna zullen worden. 

Blijven de bomen aan de Broekhuizerlaan staan? 

De werkzaamheden aan de tunnel en de fietspaden rondom de rotonde hebben geen gevolgen voor de bomen aan de Broekhuizerlaan. Het handhaven van deze bomen was ook een van de uitgangspunten voor het ontwerp. 

Wordt het fietspad door het bos verlicht, kan dit met de aanwezige dieren? 

Ja. Er wordt gebruik gemaakt van speciale verlichting die mogelijk is met nachtdieren. Deze verlichting is dezelfde als die nu al staat aan het fietspad richting Maarsbergen en wordt alwaar verplaatst naar het fietspad door het bos.  

Aan de rand van het bos is afgelopen jaar een hek geplaatst om wild tegen te houden, hoe kan het fietspad hier doorheen? 

Op de locatie waar het fietspad door het hek gaat zal een speciale sluis geplaatst worden om wild tegen te houden. Hierbij wordt ook een voorziening opgenomen voor ruiters.

Technische en praktische aspecten 

Wat is de planning voor besluitvorming en uitvoering van de aanpassingen? 

Op 18 juni 2025 is de aangepaste inrichting behandeld in de Provinciale Statencommissie. Daarmee was de beantwoording van motie 103 akkoord. Het huidige ontwerpvoorstel wordt in november voor besluitvorming behandeld bij Provinciale Staten.  

Voor dit project is nog geen uitvoeringsplanning beschikbaar. In de fase van voorbereiding zal nog grond moeten worden aangekocht door de provincie, moet een definitief ontwerp worden gemaakt en zal eerst moeten worden gewerkt aan het omleggen van kabels en leidingen. De verwachting is dat het werk niet voor 2030 wordt uitgevoerd. 

Zijn er voorbeelden van vergelijkbare projecten in de regio? 

Voor de veiligheid van de fietsers heeft de provincie al eerder tunnels aangelegd onder provinciale wegen door. Voorbeelden zijn de tunnels bij de N229 Wijk bij Duurstede en de Utrechtseweg (N237).