N225 Rotonde Donderberg

De Donderbergrotonde in Leersum is een belangrijke schakel tussen de N225 en de N226 richting de A12. Fietsers rijden nu nog over de rotonde, waar zij voorrang hebben. Dat zorgt voor drukte en onveilige situaties, vooral op piekmomenten. Ook ervaren automobilisten dat het verkeer vaak vastloopt.

De provincie Utrecht gaat de Donderbergrotonde in Leersum daarom opnieuw inrichten. Dit doen we om de verkeersveiligheid en doorstroming te verbeteren. Het plan voorziet in een fietstunnel onder de rotonde en een nieuw fietspad door het bos, zodat fietsers niet langer over de rotonde hoeven. Daarmee maken we de route overzichtelijker voor automobilisten en veiliger voor fietsers. Dit doen we stap voor stap, met oog voor de omgeving en de cultuurhistorische waarde van de Via Regia.

Huidige situatie

De Donderbergrotonde ligt op de Rijksstraatweg (N225) in Leersum. Deze rotonde verbindt de N225 met de Maarsbergseweg (N226). Via de N226 rijdt verkeer richting de A12. Daardoor is de rotonde een belangrijke schakel tussen de dorpen langs de N225 en het snelwegennet.

De N225 heeft twee rijstroken en loopt dwars door Leersum. De rotonde ligt binnen de bebouwde kom. Dat betekent dat fietsers op de rotonde voorrang hebben. Dit staat aangegeven met borden en wegmarkeringen.

Waarom zijn de aanpassingen nodig?

De provincie Utrecht heeft de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de Donderbergrotonde. Uit deze onderzoeken blijkt dat de doorstroming op de rotonde niet goed is. Vooral verkeer vanuit Leersum richting de N226 en de A12 zorgt voor opstoppingen. Ook ervaren veel weggebruikers dat de situatie voor fietsers onveilig is. Fietsers komen namelijk van veel kanten aangereden, waardoor automobilisten ze niet altijd goed zien.

Om de veiligheid voor fietsers te verbeteren, is in 2021 de Bikescout geplaatst. Dit systeem ziet wanneer fietsers willen oversteken en waarschuwt met knipperlichten automobilisten die de rotonde naderen.

Grote aanpassingen aan de rotonde zijn lastig. Er is weinig ruimte en we moeten rekening houden met de monumentale bomen langs de Broekhuizerlaan, de historische omgeving en omliggende gebouwen. De N225 maakt namelijk deel uit van de Via Regia, de oude route van Utrecht naar Arnhem. Deze cultuurhistorische waarde brengt extra beperkingen met zich mee.

Stand van zaken

Op 12 november 2025 is de begroting van 2026 door de Provinciale Staten aangenomen. In de begroting voor mobiliteit is geld opgenomen voor de Donderbergrotonde met fietstunnel. Dit plan is tot stand gekomen na uitgebreide participatie, diverse onderzoeken en een rapport van adviesbureau BOOT. De aanleg zal pas over een paar jaar starten. Ondertussen wordt er gewerkt de juiste vergunningen om de plannen definitief te maken.

Proces tot nu toe

Provinciale Staten hebben op 9 november 2022 middels een motie besloten dat er opnieuw creatief gekeken moet worden naar het verbeteren van de doorstroming op de rotonde en de verkeersveiligheid voor fietsers. Daarbij zijn de omgeving en de cultuurhistorische waarde van de Via Regia belangrijke voorwaarden. In dit onderzoek zijn eerdere resultaten gebruikt en zijn omwonenden en andere belanghebbenden betrokken. Meer hierover leest u verderop op deze pagina bij Participatie: denk en kijk mee.

Verkennende onderzoeken in 2024

Onderzoeksbureau BOOT heeft in 2024 vijf varianten uitgewerkt voor de aanpak van de rotonde. Als voorkeursvariant is de fietstunnel aanbevolen. Dit is bevestigd door tijdens de Stateninformatiebijeenkomst van 30 januari 2024.

De belangrijkste ingreep is een fietstunnel onder de rotonde. Daarnaast komt er een nieuw fietspad door het bos tussen de begraafplaats en de N226. Dit pad vervangt een deel van de huidige fietsinfrastructuur. Fietsers hoeven daardoor niet meer over de rotonde. Dat is veiliger voor alle weggebruikers.

Ecologisch onderzoek

Herinrichting van de rotonde kan gevolgen hebben voor planten en dieren. Daarom onderzocht ecologisch bureau Waardenburg Ecology in opdracht van de provincie Utrecht welke effecten de plannen kunnen hebben op beschermde soorten, gebieden en houtopstanden volgens de Omgevingswet (Ow). Hieruit blijkt dat er geen aanvullende vergunningsplicht geldt. Wel moeten er maatregelen worden genomen om de flora en fauna te beschermen.

Archeologisch onderzoek

In de zomer van 2024 is een verkennend archeologisch veldonderzoek uitgevoerd op de plek van de rotonde. ADC ArcheoProjecten voerde hiervoor een booronderzoek uit. Het advies is om op een aantal locaties aanvullend graafonderzoek te doen. Eventuele vondsten dienen geregistreerd en gemeld te worden.

Boomeffectanalyse

In 2024 hebben we gekeken naar de kwaliteit van de bomen in het gebied. Met een boomeffectanalyse is onderzocht wat er met de bomen gebeurt bij een nieuwe inrichting van rotonde Donderberg. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste bomen kunnen blijven staan, soms met speciale maatregelen. Ook zijn er mogelijkheden om met een ander ontwerp of een andere werkwijze nog meer bomen te behouden.

Het ontwerp op hoofdlijnen

Fietsers van Leersum naar Doorn fietsen door een fietstunnel onder de rotonde door.
Het oude bospad langs de begraafplaats wordt omgevormd tot een nieuw fietspad van Leersum naar Maarsbergen. Het bestaande fietspad langs de provinciale weg (N226) wordt verwijderd.
Vanuit de Broekhuizerlaan leidt het fietspad richting Leersum naar een aparte fietsoversteek ter hoogte van de Koningin Wilhelminalaan. Hiervoor vervalt de linksafstrook van de Rijksstraatweg naar de Koningin Wilhelminalaan, maar linksaf slaan blijft mogelijk. Er is voldoende opstelruimte voor fietsers, ook voor scholieren.
Voor voetgangers komt een zebrapad ten zuidwesten van de Koningin Wilhelminalaan. Fietsers en voetgangers steken zo gescheiden van de rotonde over, wat de verkeersveiligheid vergroot. Vanaf het zebrapad tot voorbij de bushalte komt een drempel of plateau.
De bushalte wordt iets verplaatst en ligt voortaan op de rijbaan in plaats van in een haven. Hierdoor kan de bus sneller weer verder rijden. Tussen de rijstroken komt een verhoogde middenberm om te voorkomen dat auto’s de bus inhalen.
De fietstunnel voldoet aan veiligheidsnormen, met goede zichtlijnen en sociale veiligheid. Er komt een voetpad van 1,5 meter breed zodat ook voetgangers de tunnel kunnen gebruiken. De tunnel is toegankelijk voor fietsers, snelle fietsen en brommers.
Voor de realisatie van de tunnel wordt onderzocht wat dit betekent voor de toegang tot de nabijgelegen appartementen van Donderberg en Beau Lieu. Overleg hierover vindt plaats met de betrokken vereniging van eigenaren.

Omgevingsprocedure

In dit project is het verleggen van kabels en leidingen een uitdaging, omdat het technisch ingewikkeld is. We weten nog niet zeker of alles haalbaar is. Het verleggen van de kabels en leidingen duurt waarschijnlijk ongeveer een jaar. Ook moeten we een omgevingsprocedure doorlopen om de gronden te kopen voor het nieuwe fietspad door het bos. De uitvoering zal daarom niet voor 2028 beginnen.

Participatie: denk en kijk mee

Omdat de provincie graag wilde horen wat bewoners en weggebruikers van de rotonde vinden, is er in mei 2023 een digitale enquête uitgezet over het gebruik en de ervaringen met de rotonde. Ook waren er twee inloopdagen om input te verzamelen. De provincie heeft samen met de gemeente Utrechtse Heuvelrug en adviesbureau BOOT de opmerkingen en creatieve ideeën die hieruit voortkwamen meegenomen om te kijken naar mogelijke rotonde-aanpassingen. Bij 'Documenten' vindt u de onderzoeksrapportage van bureau BOOT. Hierin staan alle 77 geopperde ideeën en de beoordeling daarvan aan de hand van de afwegingskaders.

Enquête

Bewoners en weggebruikers konden tussen 1 mei en 2 juni 2023 een enquête invullen over de rotonde Donderberg. Bij Documenten vindt u de resultaten van de enquête (pdf).

Inloopdagen

Op 10 en 26 mei 2023 waren er inloopdagen over de Donderbergrotonde. Bewoners en andere belangstellenden konden daar hun ideeën en wensen over de rotonde kwijt aan het projectteam. In de nieuwsupdate van 22 juni 2023 leest u er meer over.

Op 26 mei 2025 was de laatste inloopavond om het nieuwe ontwerp in te zien. In de veelgestelde vragen leest u de meest voorkomende vragen van die avond en het antwoord daarop.

Werkgroep Donderberg

Via de enquête en de inloopbijeenkomsten hebben drie bewoners van Leersum zich aangemeld om deel te nemen aan de werkgroep Donderberg. Twee deelnemers uit de vorige projectfase zijn daaraan toegevoegd. Doel van de werkgroep was om mee te denken met het projectteam voor mogelijke oplossingen. De werkgroep kwam op 1 juni 2023 voor het eerst bijeen. Eind november 2023 is er een terugkoppeling geweest van de eerste resultaten.

Vervolg

Vanaf de zomer van 2023 zijn alle ideeën verwerkt en is gekeken welke kansrijk zijn. In november 2023 kreeg de werkgroep een terugkoppeling en in december 2023 hebben we een rapportage opgeleverd van de onderzoeksrichtingen. Op 30 januari 2024 presenteerden we deze aan Provinciale Staten en de gemeenteraad. U kunt deze informatiesessie van de Statencommissie bekijken in ons stateninformatiesysteem. Zoals genoemd is in november 2025 de begroting vastgesteld door Provinciale Staten. Hiermee is er een budget gereserveerd voor de uitvoering van dit project.

We houden u via deze website op de hoogte van de voortgang.

Veelgestelde vragen

Algemeen

Waarom wordt er onderzoek gedaan naar het aanpassen van de rotonde?

De provincie heeft de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de Donderberg. De doorstroming op de rotonde wordt als onvoldoende beschouwd. Het gaat daarbij vooral om het vele verkeer vanuit Leersum richting N226 en A12. Daarnaast ervaren de gebruikers de veiligheid voor de fietsers als onvoldoende. De provincie onderzoekt hierom samen met de gemeente of en hoe de doorstroming en de verkeersveiligheid op de Donderbergrotonde beter kan.

Waarom heeft een nieuw ontwerp voor een aanpassing van de rotonde zo lang geduurd?

Uit diverse onderzoeken uit het verleden is gebleken dat grote ingrepen niet mogelijk of wenselijk zijn. Er is weinig ruimte en er moet rekening worden gehouden met de monumentale status van de bomenrij aan de Broekhuizerlaan en de diverse monumenten rondom de rotonde. Daarnaast maakt de N225 deel uit van de Via Regia, de historische route van Utrecht naar Arnhem. Dit brengt ook beperkingen met zich mee. Provinciale Staten van Utrecht hebben hierom op 9 november 2022 een motie aangenomen waarin staat dat er opnieuw creatief gekeken moet worden naar het verbeteren van de doorstroming op de rotonde en de verkeersveiligheid voor de fietsers. Op basis van de resultaten van de daaropvolgende nieuwe onderzoeken, is het ontwerp voor de herinrichting van de rotonde aangepast.

Verkeersveiligheid en doorstroming

Waarom komt er een fietstunnel?

In het aangepaste ontwerp zullen fietsen niet meer over de rotonde hoeven. Er wordt een fietstunnel gerealiseerd tussen Leersum en Doorn. Voor de route van Leersum naar Maarsbergen wordt er een nieuw volwaardig fietspad gerealiseerd door het bos tussen de begraafplaats en de N226. Doordat fietsers nu niet meer over de rotonde hoeven, wordt de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers verhoogd.

Hoe wordt de doorstroming van het verkeer op de rotonde nu verbeterd?

Door het weghalen van fietsers op de rotonde hoeft het verkeer niet langer voor hen te stoppen. Dit bevordert de doorstroming van het verkeer. Ook wordt de bushalte aan de N225 in dit plan iets verplaatst. De bus halteert niet langer in een haven, maar op de rijbaan zelf. Dit levert tijdwinst op, omdat de bus na de stop op de halte zijn rit kan vervolgen zonder te hoeven invoegen. Dit verbetert de doorstroming van het openbaar vervoer.

Wordt het probleem van verkeersveiligheid nu niet juist verplaatst naar de kruising bij de Koningin Wilhelminalaan?

Voor alle fietsroutes geldt dat het aantal oversteken met gemotoriseerd verkeer gelijk blijft of afneemt. Er is geen sprake van een toename van oversteekbewegingen. De problematiek bij de huidige oversteken kent enkele oorzaken zoals de hoge snelheid van een deel van de fietsers en het slecht richting aangeven door een deel van de fietsers.

Met de gekozen inrichting wordt de snelheid van overstekende fietsers verlaagd, deze moeten immers een haakse bocht maken om de weg over te steken. Als een fietser hierbij geen richting aangeeft leidt dit niet automatisch tot een conflict, de fietser moet immers voorrang verlenen.

Om onduidelijkheid over voorrang hier te verkleinen wordt de bestaande zebra verlegd naar de andere zijde van het kruispunt. Fietsers die hier gaan oversteken moeten altijd een haakse bocht maken, hiermee wordt de fietser al automatisch geremd voorafgaand aan de oversteek. De opstelplekken voor fietsers vóór de weg en in de middenberm zijn tevens extra lang en breed ontworpen.

Geeft het geen problemen dat de strook voor linksaf naar de Koningin Wilhelminalaan er straks niet meer is?

In het najaar van 2024 is verkeersonderzoek gedaan naar de verkeersstromen op het kruispunt. Uit de analyse van deze gegeven is naar voren gekomen dat het verwijderen van de linksaf strook niet tot nieuwe problemen in de verkeersafwikkeling leidt

Waarom gaat de bus (richting Doorn) in het nieuwe ontwerp op de weg halteren?

Door de bus op de weg te laten halteren hoeft deze niet langer te wachten op automobilisten om weg te rijden. Dit levert tijdwinst op, omdat de bus na de stop op de halte zijn rit kan vervolgen zonder te hoeven invoegen. Om te voorkomen dat auto’s de bus tijdens het stopmoment alsnog inhalen, wordt er een verhoogde middenberm aangelegd tussen de twee rijstroken.

Ruimtelijke beperkingen en erfgoed

Hoe wordt rekening gehouden met de monumentale bomen en de historische waarde van de Via Regia?

De Rijksstraatweg (N225) is onderdeel van de historische route 'Via Regia', de route tussen Utrecht en Keulen. Deze route heeft een cultuurhistorische waarde. De uitstraling ervan wordt beschermd als erfgoed. Bij eventuele aanpassingen van de rotonde moet hiermee rekening worden gehouden. Archeologisch onderzoek dat is uitgevoerd toont aan dat aanvullend onderzoek nodig is omdat de ondergrond in het plangebied bestaat uit een C-horizont. Hiervan kan de top worden beschouwd als een potentieel archeologisch niveau Er zijn tijdens het onderzoek echter geen archeologische indicatoren aangetroffen.

Met een boomeffectanalyse die in 2024 is uitgevoerd, is inzicht verkregen in de effecten van de bomen bij een herinrichting van de rotonde. In de analyse zijn de mogelijkheden bekeken om de bomen te behouden in een nieuw ontwerp van rotonde Donderberg. Het overgrote deel van de bomen kan, al dan niet met noodzakelijke locatie specifieke randvoorwaarden, behouden worden. Er kunnen echter ook alternatieven worden geformuleerd waarbij er meer bomen behouden kunnen blijven door het ontwerp of de werkwijze aan te passen.

Worden de te kappen bomen gecompenseerd?

Te kappen bomen worden conform het beleid gecompenseerd. Hierbij geldt dat als er geen ruimte is om een boom 1 op 1 te vervangen het in het uiterste geval mogelijk is om andere compenserende maatregelen te nemen.

Heeft de aanleg van een fietspad door het bos geen nadelige gevolgen voor de natuur in het bos?

Uit het flora en fauna onderzoek is gekomen dat de aanleg van het fietspad mogelijk is met aanvullende maatregelen. Er volgt nader onderzoek over wat de exacte maatregelen voor de flora en fauna zullen worden.

Blijven de bomen aan de Broekhuizerlaan staan?

De werkzaamheden aan de tunnel en de fietspaden rondom de rotonde hebben geen gevolgen voor de bomen aan de Broekhuizerlaan. Het handhaven van deze bomen was ook een van de uitgangspunten voor het ontwerp.

Wordt het fietspad door het bos verlicht, kan dit met de aanwezige dieren?

Ja. Er wordt gebruik gemaakt van speciale verlichting die mogelijk is met nachtdieren. Deze verlichting is dezelfde als die nu al staat aan het fietspad richting Maarsbergen en wordt alwaar verplaatst naar het fietspad door het bos.

Aan de rand van het bos is afgelopen jaar een hek geplaatst om wild tegen te houden, hoe kan het fietspad hier doorheen?

Op de locatie waar het fietspad door het hek gaat zal een speciale sluis geplaatst worden om wild tegen te houden. Hierbij wordt ook een voorziening opgenomen voor ruiters.

Technische en praktische aspecten

Wat is de planning voor besluitvorming en uitvoering van de aanpassingen?

Op 18 juni 2025 is de aangepaste inrichting behandeld in de Provinciale Statencommissie. Daarmee was de beantwoording van motie 103 akkoord. Het huidige ontwerpvoorstel wordt in november voor besluitvorming behandeld bij Provinciale Staten.

Voor dit project is nog geen uitvoeringsplanning beschikbaar. In de fase van voorbereiding zal nog grond moeten worden aangekocht door de provincie, moet een definitief ontwerp worden gemaakt en zal eerst moeten worden gewerkt aan het omleggen van kabels en leidingen. De verwachting is dat het werk niet voor 2030 wordt uitgevoerd.

Zijn er voorbeelden van vergelijkbare projecten in de regio?

Voor de veiligheid van de fietsers heeft de provincie al eerder tunnels aangelegd onder provinciale wegen door. Voorbeelden zijn de tunnels bij de N229 Wijk bij Duurstede en de Utrechtseweg (N237).

Contact

Via mailberichten houden we bewoners, weggebruikers en andere belanghebbenden en belangstellenden op de hoogte van het onderzoek naar de Donderbergrotonde. Aanmelden voor deze nieuwsupdates kan door dit aanmeldformulier in te vullen. U ontvangt een reactie per mail. Na bevestiging van aanmelding is de inschrijving voltooid.

Heeft u wensen, ideeën, vragen, opmerkingen of zorgen? Stuur dan een mail naar: donderberg@provincie-utrecht.nl. Binnen een week ontvangt u een reactie van ons en als u wilt, nemen we telefonisch contact met u op of komen we bij u langs.