Veenweiden de Meije

In Veenweiden de Meije, met eeuwenoud veenweidelandschap waar de geschiedenis nog zichtbaar is, werken we samen aan een toekomstbestendig platteland. Het gebied omvat het landelijk gebied van de gemeente Woerden ten noorden van de A12. En ligt in het Groene Hart. 

Het gebied

Een eeuwenoud veenweidelandschap waar de geschiedenis op allerlei manieren nog goed te zien is en waar we samen werken aan een toekomstbestendig platteland.

Miland, Meijeland, mijn land. Wat ooit veenwildernis en moeras was, veranderde vanaf de tiende eeuw stap voor stap in landbouwgrond.  

Om het land geschikt te maken voor landbouw, groeven mensen een uitgebreid netwerk van kaarsrechte sloten en vaarten. Samen met rivieren zoals de Oude Rijn, de Meije en de Grecht zorgden die voor de afvoer van water. Zo ontstonden de lange, smalle kavels die nog steeds kenmerkend zijn voor het landschap.

Deze manier van ontginnen heet cope-ontginning, omdat afspraken over rechten en plichten werden vastgelegd in een cope-overeenkomst. Die geschiedenis zie je terug in veel plaatsnamen: Nieuwkoop, Boskoop, Teckop en Gerverscop.  

Door het ontwateren van het veen klonk de bodem langzaam in en oxideerde het veen. Daardoor daalde de bodem steeds verder. Windmolens hielpen om het water weg te pompen, maar uiteindelijk werd de grond te nat voor akkerbouw. Rond 1300 stapten boeren daarom over op grasland en veeteelt.

Zo ontstond het karakteristieke veenweidelandschap dat we vandaag de dag nog steeds herkennen. Tegelijk is bodemdaling nog altijd een belangrijke uitdaging voor de toekomst.

Langs de rivier de Oude Rijn ligt een ander landschap. Hier bestaat de bodem uit zand en klei op natuurlijke oeverwallen. Daardoor is dit gebied niet alleen geschikt voor grasland, maar ook voor boomgaarden, fruitteelt en tuinbouw. Lees ook De Grote Ontginning en copes - Het verhaal van Woerden. 

Bijzondere natuur

Een klein deel van het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen en De Haeck, ligt in de provincie Utrecht, ten zuidoosten van de rivier de Meije. Dit gebied heet ‘Schraallanden langs de Meije’. Het is een bijzonder natuurgebied vanwege het zeldzame blauwgrasland dat hier groeit. Daarnaast groeit er ook veenmosrietland en vochtige heide. 

Belangrijke opgaven

Net als voor de rest van het Groene Hart werken we vanuit het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) in Veenweiden de Meije aan:

• Het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen uit veenbodems en het afremmen van bodemdaling
• Een watersysteem dat beter bestand is tegen droogte én wateroverlast.
• Een toekomstbestendige, natuurinclusieve landbouw die past bij een natter landschap.
• Betere waterkwaliteit.
• Herstel van Natura 2000-gebieden.
• Realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
• Sterkere en grotere weidevogelgebieden.
• Meer groenblauwe dooradering. 

Samen werken aan de toekomst

Deze opgaven hangen nauw met elkaar samen. Daarom werken verschillende organisaties samen aan een vitaal en toekomstbestendig landelijk gebied.

In Veenweiden de Meije werken de gemeente Woerden, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, provincie Utrecht, LTO Noord, Agrarisch Jongeren Kollektief, Agrarisch Collectief BoerenNatuur Rijn, Vecht en Venen en Staatsbosbeheer samen aan deze uitdagingen. Daarnaast zijn Utrechts Landschap en Natuurmonumenten partners in enkele natuurgebieden en zijn er initiatieven zoals onder meer Ons Polderhart die ook werken aan een toekomstbestendig platteland in Veenweiden de Meije. 

Contact

Heeft u een vraag over de gebiedsgerichte aanpak Veenweiden de Meije of een initiatief? Neem gerust contact met ons op via: veenweidendemeije@provincie-utrecht.nl.