Sinds 2020 werkt de provincie Utrecht actief aan klimaatadaptatie. De afgelopen jaren (2020–2023) is al veel gedaan om ons voor te bereiden op extreem weer en het snel veranderende klimaat. Samen met gemeenten, waterschappen en andere partners zijn plannen gemaakt. Er zijn projecten gestart om wijken toekomstbestendiger te maken en er zijn schoolpleinen vergroend. Ook kregen steeds meer organisaties klimaatadaptatie op de agenda. We zorgden ervoor dat klimaatadaptatie een vaste plek kreeg in ons beleid.
Maar het is niet genoeg. De gevolgen van klimaatverandering gaan sneller dan verwacht. Hitte, droogte en wateroverlast nemen toe. We zien dat er méér nodig is. We moeten sneller en slimmer werken aan een provincie die klimaatbestendig en leefbaar blijft. Daarom is gewerkt aan een tweede Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2025–2028.
Wat gaan we doen in 2025–2028?
We werken toe naar een veilige en klimaatbestendige provincie in 2050 voor iedereen. Dit betekent dat we kunnen omgaan met weersextremen zoals hitte, droogte en zware regenbuien. Concreet werken we de komende jaren aan onderstaande thema's.
Groene schoolpleinen
Groene schoolpleinen dragen bij aan verkoeling, waterberging en biodiversiteit. Daarnaast zorgen ze voor een prettigere, gezondere leeromgeving voor kinderen. We streven naar het vergroenen van nog 50 extra schoolpleinen. We ondersteunen scholen met een subsidieregeling, praktische begeleiding en kennis over ontwerp en onderhoud. Lees hierover meer op de pagina groene schoolpleinen.
Duurzame bedrijventerreinen
Bedrijventerreinen spelen een belangrijke rol in de klimaatopgaven. Veel bedrijventerreinen zijn sterk versteend met weinig groen. Daardoor warmen ze snel op tijdens hittegolven en kan regenwater moeilijk in de grond zakken. We willen dat in de provincie Utrecht in 2028 minimaal drie bedrijventerreinen vooroplopen in klimaatadaptatie en als voorbeeld dienen voor andere terreinen. Daarnaast starten 25 terreinen met concrete aanpassingen, zoals meer groen en slimme wateropvang. We ondersteunen dit met een subsidieregeling en via deelname aan het programma Werklandschappen van de Toekomst.
Sterke en klimaatbestendige infrastructuur
We zorgen ervoor dat onze provinciale infrastructuur beter bestand is tegen hitte, droogte en ernstige wateroverlast. We voeren periodiek stresstesten uit om kwetsbaarheden in kaart te brengen en nemen klimaatadaptieve maatregelen mee in onderhoud, vervanging en nieuwe projecten.
Klimaatbestendige, natuurinclusieve en gezonde wijken
Onze ambitie is dat in 2028 iedere gemeente in de provincie Utrecht minimaal één toekomstbestendige voorbeeldwijk heeft gerealiseerd. Deze wijken zijn groen, koel bij hitte, en zijn bestand tegen hevige regen. We ondersteunen gemeenten bij het ontwerp en de uitvoering. De geleerde lessen uit deze voorbeeldwijken worden actief gedeeld, zodat ook andere wijken kunnen volgen. Lees hierover meer op de pagina klimaatbestendige, natuurinclusieve en gezonde wijken.
Landelijk gebied
Ook in het landelijk gebied zijn de gevolgen van klimaatverandering merkbaar. Droogte beïnvloedt landbouw en natuur, terwijl piekbuien schade kunnen veroorzaken aan bodem en gewassen. Om beter zicht te hebben op deze risico’s, voeren we stresstesten uit om kwetsbaarheden in kaart te brengen. Om de veerkracht van het landelijk gebied te versterken stimuleren we activiteiten die gericht zijn op het gezonder maken van bodems zodat die als spons kunnen werken om water vast te houden.
Ook cultureel erfgoed (waaronder ook groen erfgoed, denk aan parken of oude bomenlanen) staat onder druk door klimaatverandering.
Rechtvaardige klimaatadaptatie
Klimaatverandering raakt sommigen harder dan anderen. Denk aan ouderen tijdens hittegolven, mensen met een laag inkomen in sterk versteende wijken, of huurders zonder financiële ruimte om zelf maatregelen te nemen. Daarom zorgen we dat ook kwetsbare groepen goed worden meegenomen in onze beleid en acties. Dit noemen we rechtvaardige klimaatadaptatie (ook wel klimaatrechtvaardigheid).
Dit zijn lang niet alle activiteiten, voor een volledig overzicht van alle doelen en activiteiten binnen het programma klimaatadaptatie: bekijk het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie onderaan deze pagina.
Hoe pakken we dit aan?
We ondersteunen gemeenten, waterschappen, bedrijven, woningcorporaties, boeren, terreinbeheerders en inwoners. We geven financiële steun, advies, delen kennis en zorgen voor samenwerking. Ook binnen de provinciale organisatie zorgen we voor een goede afstemming en kennisdeling. We houden de uitvoering goed in de gaten en leren van wat wel en niet werkt. Zo verbeteren we het programma stap voor stap.
Gedeputeerde Has Bakker: “Klimaatadaptatie gaat over je kunnen aanpassen, over wendbaar zijn. Onze stip aan de horizon is continu in beweging. Het klimaat verandert, Utrecht beweegt mee – ook na de periode 2025-2028. Klimaatadaptatie moet volledig in ons DNA gaan zitten bij alles wat we als provincie doen. Zodat iedereen gezond en veilig kan wonen, werken en verblijven in de provincie Utrecht!"
Meer weten?
Wil je het volledige Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2025-2028 lezen? Download het document hieronder.