Natuurontwikkeling in Marickenland

Tussen november 2024 en maart 2026 is het eerste deel van Marickenland ingericht. Dit deel is ongeveer 150 hectare. Marickenland is ontwikkeld als nat natuurgebied, daarvoor zijn er vier moerasblokken gemaakt met daaromheen vochtig hooiland en bloemrijke graslanden.

Belangrijkste werkzaamheden

• Aanleg van vier moerasblokken
  Deze moerasblokken zijn gemaakt voor onder andere rietvogels. Rondom de blokken zijn dijkjes aangelegd om water vast te houden. Het waterpeil in de moerasblokken kan variëren.
• Verbeteren van de bodem
  Op sommige plekken is de bovenste, voedselrijke laag van de bodem weggehaald. Hierdoor krijgen meer soorten bloemen en planten, maar ook insecten, meer ruimte.
• Aanleg van watergangen en vispassages
  Er zijn nieuwe watergangen gegraven en vispassages aangelegd zodat vissen zich beter kunnen verplaatsen.
• Aanleg van een natuurspeelplaats
  Er is een speeltuin in de natuur gemaakt waar kinderen kunnen spelen en ontdekken.
• Aanleg van wandelpaden en vogelkijkpunten
  Bezoekers kunnen wandelen door het gebied en op verschillende plekken vogels kijken. Te zijner tijd komen er waarschijnlijk meer vogelkijkpunten als duidelijk is wat daarvoor de beste plekken zijn. Dit hangt samen met hoe de natuur zich ontwikkelt. 

Natuur in Nederland heeft het moeilijker dan ooit. Steeds meer soorten insecten, dieren en planten hebben te weinig leefruimte of sterven uit. Er is vaker droogte of hitte of er zijn juist overstromingen. Om hier mee om te gaan werken we aan natuurherstel en -beheer, daarmee beschermen we bijzondere dieren en planten en door natuurgebieden met elkaar te verbinden is er meer leefgebied voor ze. Dat laatste noemen we het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Met elkaar verbonden natuurgebieden maakt planten en dieren minder kwetsbaar.

Met de natuurinrichting willen we de biodiversiteit vergroten, de waterkwaliteit verbeteren, verdere bodemdaling voorkomen. In Marickenland wordt zo een aantrekkelijk leefgebied gecreëerd voor dieren en planten die thuishoren in veenweidegebied. Het gebied is de schakel tussen de Nieuwkoopse - en Vinkeveense Plassen en Botshol. Het is onderdeel van Natuurnetwerk Nederland (NNN). 

Marickenland ligt ruim zes meter onder NAP. De bodem bestaat grotendeels uit veengrond, die steeds verder daalt. Het wordt voor het waterschap steeds lastiger om het omliggende agrarisch gebied droog te houden. Ook zorgt de oxidatie van het veen voor ongewenste CO2-uitstoot en levert de inklinking van het veen problemen op voor de mensen die in de omgeving wonen en werken. Omdat het gebied nu natuur is met deels een hoger en flexibel waterpeil, beperken we de problemen.

Het natuurgebied Marickenland is aangewezen als natuurgebied voor natte natuur. Het bestaat uit moerasblokken, vochtig hooiland, en bloemrijke graslanden. Dit is goed voor verschillende soorten planten en dieren.

In het rietland komen na verloop van tijd meer vogelsoorten voor zoals blauwborst, bruine kiekendief, kleine karekiet, rietzanger en waterral. Ook libellen gaan zich hier thuis voelen, en op termijn misschien ook de noordse woelmuis en zelfs de otter. Bij de inrichting houden we speciaal rekening met de grote karekiet en de ringslang; beschermde dieren die nog maar weinig voorkomen in Nederland.

In het grasland verwachten we op langere termijn plantensoorten als rietorchis, dotterbloem, echte koekoeksbloem, grote ratelaar, knoopkruid en zwarte zegge. Op korte termijn veranderen boterbloem, veldzuring, rode klaver en fluitenkruid het beeld al relatief snel. Omdat het aantal bloeiende planten toeneemt, komen er ook meer insecten. Denk hierbij aan dagvlindersoorten als argusvlinder, icarusblauwtje en zwartsprietkopje, maar ook bijen, zweefvliegen, kevers. Vanwege het toenemend voedselaanbod zal het aantal (weide)vogels ook toenemen zoals de kievit, de grutto, de tureluur en de graspieper.

In Marickenland is ook volop ruimte om van de natuur te genieten. Er liggen nieuwe wandelpaden, er komen vogelkijkpunten en er is een speeltuin in de natuur. Deze natuurspeelplaats ligt aan de rand van het natuurgebied, achter het Veenlandencollege in Vinkeveen.

Marickenland ligt in een van de laagstgelegen polders van Nederland. De bodem bestaat grotendeels uit veengrond, die steeds verder daalt. Daarnaast verwachten we door de klimaatverandering vaker hevige regenbuien, die ervoor kunnen zorgen dat het land en de straten tijdelijk onder water komen te staan. Daarom is het belangrijk dat we in de polder Groot Mijdrecht een tijdelijke opvangplaats voor dit regenwater hebben: waterbergingsgebieden. In eerste instantie had het waterschap de waterberging gepland in het natuurgebied Marickenland. Deze plannen heeft het waterschap gewijzigd omdat uit nader onderzoek door onafhankelijk onderzoeksbureau Deltares blijkt dat de risico’s te groot zijn om een waterberging aan te leggen. Samen met de gemeente De Ronde Venen en de provincie Utrecht gaat het waterschap op zoek naar een geschiktere locatie in de polder.

In totaal wordt bijna 300 hectare weidegrond natuurgebied: rietland en bloemrijk grasland. Dat gebeurt in twee fasen. Het eerste deel (150 hectare) is in maart 2026 gerealiseerd. Voor het tweede deel maken we concrete plannen als de aaneengesloten oppervlakte groot genoeg is om als natuur te kunnen inrichten. Nu is nog niet alle grond daarvoor van Staatsbosbeheer.